Po fyrtlach Poznania 105 – Twierdza Poligonalna

10 (100%) głosów: 3

Twierdza Poligonalna

Budowano ją w latach  1828  -1869  – argumentem za jej budową było położenie miasta – na najkrótszej drodze z granicy prusko-rosyjskiej do Berlina, Inicjatorem ufortyfikowania Poznania w XIX wieku był generał Karl von Grolman – szef V Korpusu Armii pruskiej.. Twierdza poligonalna – to z opisanym wcześniej Fortem Winiary –   umocnienia, które  obejmowały całe miasto, –

Twierdza Poligonalna

Umocnienia prawobrzeżne

 na prawym brzegu Warty były to wał główny obronny, który opierał się o brzegi Cybiny (na północy)  i Warty (na południu),miał on murowaną skarpę ze strzelnicami przy fortach,.. ,śladów nie znalazłem…

był  to fort Reformatów (Fort Prittwitz ) fort reditowy zbudowany na Śródce .1836 -40..W trakcie II WŚ w forcie funkcjonował obóz jeniecki dla aliantów… dzisiaj po forcie nie ma śladów, ( może jakieś nędzne murki, podobno, ja nie znalazłem), ale jest szansa, że pod ziemią  jakieś coś jest… może kiedyś…

 Fort Prittwitza -brama

Fort Prittwitza

budowla nie była małą budowlą…podobnie inne forty

Fort Prittwitza

 i drugi Fort Rocha – fort zbudowano   w latach  1839  – do 1846 , podobny do poprzedniego, wg tego samego planu…Fort Rocha 1

Oprócz fortów i wału były po prawej stronie Warty  inne umocnienie ; prochownie, luneta Cybińska (ziemna)….. , trzy bramy umieszczone w wale –  Bydgoska (na północ), Warszawska (na kierunku Warszawy),  i Kaliska  (na południu umocnień)…. były podobne do siebie.. we wschodniej części  wału  usytuowana Śluza Cybińska .. 

Brama Bydgoska zbudowana w latach 1838 -39   stała w wale łączącym fort Prittwitza ze Śluza Katedralną i prowadziła w kierunku przez Zawady na Bydgoszcz… podobna do Warszawskiej  (niżej), rozebrana na początku XX wieku niektórzy powiadają, że w 1924r 

Brama Warszawska zbudowana w latach 1838 -42… rozebrana w 1924r choć na starym obrazku widać, że ją rozbierają w 1906r… stała mniej więcej tam gdzie dzisiaj rondo Śródka

Brama Warszawska 4

Brama Warszawska, rozbiórka, ok. 1906 r.

Brama Kaliska – zbudowana w latach 1844-49 , jako ostatnia z bram prawobrzeżnych na drodze (obecnie ul Baraniaka, Kaliska) do Ostrowa Wlkp i Kalisza….Brama długo przetrwała i dopiero rozebrano ją w 1950 roku, jako ostatnią…szkoda…

Brama Kaliska

Śluza Cybińska .. zbudowana w w 1845 roku na rzece Cybinie i służyła do spiętrzania wód Cybiny. Nieskomplikowana budowla, dwa przepusty murowane z zastawami potrójnymi ale mogła podnieść poziom wody o około 5m..

23c 001

23c 010a

przepust północny znajduje się pod ul. Jana Pawła II, z zewnątrz nie widoczny, obudowany  betonem…

23c 010 Kopia

Po wojnie śluzę zastąpiono nowoczesnym Jazem Maltańskim, a jego zastawa spiętrza Cybinę i formuje Jezioro Maltańskie..

23c 009

23c 032

23c 011 Kopia

W miejscu gdzie dzisiaj Jezioro Maltańskie była  Luneta Cybińska (Astera) zbudowana w 1845 -47. Luneta ziemna, wysunięta około 300 m, z drogą krytą, z czterema działami w redicie, które miały za zadanie   osłonę forów Reformatów i Rocha.. podobno zarysy lunety widoczne po spuszczenia wody jeziora …

Umocnienia prawobrzeżne

umocnienia prawobrzeźne

Umocnienia na Tumie

umocnienia Tumu

W latach 1856 -1862  – wykorzystując otaczające  Ostrów Tumski cieki wody, uzupełniono umocnienia na prawym brzegu Warty  budując Cytadelę Tumska. Z ciekawszych budowli twierdzy na Ostrowie Tumskim (oprócz wałów, szańców, murów, nadszańców….) jest Jaz Katedralny na Cybinie, jeden z dużych jazów służący do tworzenia obszarów zalewowych i jednocześnie pełniących rolę mostów. Jaz Katedralny zbudowany  latach 1834-39 na Cybinie pomiędzy Tumem a Śródką, most długi 55m, 9 przęseł ceglanych  z miejscami na drewniane zastawy, zadaniem było zalać obszar   wokół…

s10

Do dzisiaj wiele z tej budowli zostało , został cały zachodni przyczółek mostowy, budynek   około 15 x 30m nakryty nasypem ziemnym, dzisiaj ładnie odnowiony i połączony z Bramą Poznania – Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego. 

3 104 Kopia

3 083 Kopia

3 097

3 094 Kopia

Bramę Poznania wybudowano na wschodnim przyczółku mostowym… pudło wstawione w miejsce nie to … nie bardzo mi się podoba

pudło Bramy Poznania

3 115 Kopia

wewnątrz też czegoś brak, choćby mało wyraźne kierunki zwiedzania, choćby brak miejsca  żeby odpocząć, choćby… no czegoś brak, na kolana nie powala po tak długiej budowie…

3 056 Kopia

dobrze choć teraz z widokiem na Ostrów Tumski

3 080 Kopia

 Na Zagórzu już w 1831 planowo budowę fortu, ale powstał dopiero w  1856  roku i  zamykał od strony południa umocnienia katedralne, w 1864 nazwano go Fortem Radziwiłła. Centrum fortu to czterokondygnacyjna redita pełniąc rolę działobitni, z wewnętrznym dziedzińcem,  Fort zniszczony w 1945 roku, nie ma po nim śladu

Fort Rawidziłła

fort Radziwiłła

fort Radziwiłła2

Na tyle spaceru w czasie i przestrzeni po umocnienia  poznańskiej Twierdzy Poligonalnej  po prawej stronie Warty , zapraszam na dalszy spacer po  umocnieniach lewobrzeżnych ……

 

 

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.