Po fyrtlach Poznania 145 – Łazarz cd

10 (100%) głosów: 2

Ulica Chełmońskiego

biegnie równolegle do Matejki  i prowadzi od ulicy Wyspiańskiego do ulicy Grottgerra,  ulica wytyczona przez Johowa w roku 1902, podobnie jak Siemiradzkiego, Grottgera i Kossaka , początkowo nazywała się   ulicą Helmholtza, od 15 listopada 1919 roku patronuje jej Józef Chełmoński- wybitny malarz realista

112 11.8.14 063

Z budynkiem na ulicy Matejki 50 sąsiaduje interesująca,  okazała, secesyjna kamienica narożnikowa  Wyspiańskiego 10 narożnik  Chełmońskiego  ,  pierwszym jej właścicielem był bogaty nauczyciel Nimil Nicklaus, (trochę ją pokazałem przy okazji spaceru po ulicy Wyspiańskiego, ale…),  Projektantem prawdopodobnie Oskar Hoffmann….

Wyspiańskiego  107 Kopia

mieszkała tu  Maria Trompczyńska (ps”Maria d’Otto” znana śpiewaczka operowa, od roku 1926 do 1958 roku z przerwą wojenną profesor Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Poznaniu . Jej dom stał się ośrodkiem życia towarzyskiego i artystycznego,.. w czasie okupacji  tworzyła wokół siebie konspiracyjne środowisko muzyczne, uczył się u niej między innymi Stefan Stuligrosz

101 Chełmońskiego 024

Na drugim narożniku Willa Historica, równie interesująca kamienica   Wyspiańskiego nr 12 zbudowana 1903-1906 , z wieżyczkami, wykuszami, przypomina zamek, …pierwsze miejsce w konkursie „Najlepsze renowacje elewacji kamienic w 2010 roku”  (kamienicę, podobnie jak poprzednią, pokazałem już przy okazji spaceru po ulicy Wyspiańskiego, ale …. myślę, że i ta i poprzednia warte pokazania powtórnie…)

Wyspiańskiego 020

Dekoracje tej potężnej kamienicy – motywy plecionek, półkoliste łuki, zaczerpnięte ze sztuki wczesnośredniowiecznej … kilka detali dekoracyjnych

Wyspiańskiego  098

Wyspiańskiego  099 Kopia

Wyspiańskiego  102

Wyspiańskiego  103

Większość najstarszych budynków na osiedlu Jehowa powstało do 1908 roku, wtedy powstało trzydzieści pięć kamienic, do 1912 roku powstało zaledwie pięć kamienic, wtedy też powstały najstarsze kamienice przy ulicy Chełmońskiego,… Zbigniew Zakrzewski w  „Ulicami Mojego Poznania” pisze:…„Ulica Chełmońskiego był do roku 1930 zabudowana, zwłaszcza od strony wschodniej i południowej,  zachowanymi dotąd kamienicami. Kto przed rokiem sześćdziesięciu laty zajrzał do jej wnętrza od ulicy Grottgera, miał po prawej ręce pola uprawne”   i tak, oprócz pokazanych, po wschodniej stronie Anton Kuntzel zaprojektował kamienice nr 1 i 2, zbudowane w 1906 roku

( 2 )

102 Chełmońskiego 026

dalszy kawałek wschodniej pierzei

104 21.8.14 013

Pod nr 6 kamienica wybudowana w 1908 przez  budowniczego H. Hintza  (nieodnowiona)

106 21.8.14 015

Dalej po wschodniej stronie, narożnik ulicy Chełmońskiego 7  i Siemiradzkiego 2 piękna i pięknie odnowiona kamienica zaprojektowana prawdopodobnie przez Maxa Johowa (niektórzy tak powiadają..? ), dom ten należał do budowniczego Franciszka Rotnickiego, później do Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego,…

108a Chełmońskiego 039 Kopia

Zdobienia,ryzality, wykusze, taras, szachulec na 3 piętrze, całość zdobi niby wieża z hełmem w narożniku, podobno też piękna klatka schodowa… (nie widziałem)

104 Siemiradzkiego 038 Kopia

108 Chełmońskiego 039

Zakrzewski  – „… Kto przed rokiem sześćdziesięciu laty zajrzał do jej wnętrza od ulicy Grottgera, miał po prawej ręce pola uprawne”   dzisiaj wygląda na to , że pól już nie ma, bo niżej to widok do wewnątrz ulicy Chełmońskiego od Grottgera

112 11.8.14 063

pierzeja zachodnia ulicy Chełmońskiego, zabudowa  międzywojenna

118 21.8.14 016

 Bardziej interesujące kamienice od  strony ulicy Wyspiańskiego, i tak pierwsza na zdjęciu, pod „dwudziestką” –  mieściła się tu  kiedyś   rejonowa stacja pogotowia ratunkowego..

120 21.8.14 043

Sąsiednia nr 21 powstała około 1912 roku w stylu tzw. reformarchitektur,  mieściło się tutaj malutkie kino „Miniaturka”, sala kinowa na 20 osób, urządzona w pokoju mieszkalnym. Zlikwidowane na początku lat 90.

 121 21.8.14 044

121 Chełmońskiego 031

Pod nr 22   kamienica własna projektanta Karla Roskama zbudowana w 1906 r, ze sztukateriami wykonanymi przez Artura Wagnera. Jeszcze przed budową kamienicy,  rysunki z projektu znalazły się w „Ostdeutsche Bauzeitung”. Kamienica trochę wygląda jak wielka willa..

122 Chełmońskiego 025 Kopia

Najokazalej prezentuje się ryzalit umieszczony od strony ulicy, biegnący na całej wysokości budynku, zwieńczony neobarokowym szczytem.

122 Chełmońskiego 030 Kopia

122 Chełmońskiego 028

 Monogram  Roskama na fasadzie

122 Chełmońskiego 029

Na elewacji tablica pamiątkowa upamiętniająca postać kompozytora  Tadeusza Szeligowskiego, który mieszkał w tym budynku

122 Szeligowski

i ostatnia kamienica narożnik Wyspiańskiego 12/Chełmońskiego 23, na tej ulicy, pokazana na początku spaceru, „Willa Historica”…Plac Wyspiańskiego2 Kopia

Ul. Artura Grottgera. – wytyczona w 1902 roku na terenach Johow-Gelände, w 1903 nazwana ulicą ul. Liebiga – botanika (niem. Liebigstrasse). Od 15. 11. 1919 zwie się „ul. Grottgera“. (Artur Grottger, genialny malarz i rysownik polski, twórca cyklów „Polonia“ i „Litwa“). Biegnie od ulicy Matejki do ulicy Ułańskiej (przedłużeniem do ulicy Wojskowej jest alejka prowadząca przez kompleks City Park).

kilka obrazków z ulicy Grottgera….

101 11.8.14 050

Najstarsze budynki pochodzą z 1905 roku (1, 4/4A, 5 i 16), powstały od strony ulicy Matejki, prawdopodobnie projektu Emila Asmusa. Mieszkali tu profesorowie uniwersyteccy, przemysłowcy, przedstawiciele zawodów wolnych, urzędnicy np. adwokat dr Stanisław Hejmowski, profesor Stanisław Kasznica – wykładowca prawa administracyjnego, Maria Szmytówna – asystentka katedry farmacji, ekonomista Brunon Sikorski – działacz ruchu kupieckiego…

101 Ul. Grottgera

Grottgera2 11 (17)

116 11.8.14 062

Grottgera 15 (1)

Grottgera 15

105 11.8.14 059

105 11.8.14 049

104 11.8.14 055

od ulicy Kossaka do ulicy Ułańskiego zabudowa późniejsza z okresu międzywojennego a nawet z okresu wojny

108 11.8.14 060

Ulica Henryka Siemiradzkiego – prowadzi ze wschód na zachód od ul. Matejki do ul. Ułańskiej, przecina ulicę Chełmońskiego i Kossaka. Została wytyczona w 1903 roku na terenach „Johow-Gelände.” Patronuje jej Henryk Siemiradzki ( wybitny malarz obrazów historycznych z dziejów Rzymu i Hellady). Do 15.11.1919 ulica nazywała się Linneusza (Linnèstrasse)X w.

21.8.14 042

 

Siemiradzkiego 043

Siemiradzkiego 040

Siemiradzkiego 042

Zabudowa ulicy
Za czasów pruskich ulicę zabudowano jedynie od strony wschodniej, na narożnikach pod adresem ulica Matejki 56 i oraz Matejki 55 oraz na narożnikach ulicy Chełmońskiego – Siemiradzkiego 12 oraz Siemiradzkiego 2 (nr 2 to kamienica budowniczego Franciszka Rotnickiego z 1902). Pozostała część zabudowy ulicy pochodzi z lat 30 XX wieku i z okresu II wojny światowej.

Kamienica nr 1

102 21.8.14 017

102 21.8.14 021

Nr 2 to kamienica dom  Franciszka Rotnickiego

108a Chełmońskiego 039 Kopia

Po drugiej stronie  kamienica 11 i 12  (z jedenastki mam tylko zdjęcia portalu)

111 21.8.14 041

nr 11

112 21.8.14 040

Dom nr 8-7 na narożniku ulicy Kossaka 9 należał do Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Mieszkał tu do 1939 roku ks. Gustaw Manitius

1280px-Poznań_ukl._Kossaka_9

Żeby zobaczyć Johow-Gelände trzeba jeszcze zajrzeć na ulicę Kossaka. Najpierw nazywała się „ul. Siemensa“, od 15. 11. 1919 patronuje jej  malarz Juliusz Kossak ,  biegnie od Wyspiańskiego do Grottgera, wytyczona przez Johowa w 1903 roku,

Do I wojna światowa stały tu trzy kamienice- opisane już przy okazji spaceru po ulicy Wyspiańskiego, kamienice na narożniku Kossaka 2 i Wyspiańskiego 14 druga Kossaka 1 i Wyspiańskiego 16 wybudowane stylu tzw. Reformarchitektur w roku 1912 roku, prawdopodobnie wybudowane przez  Wilhelma Mosenthina, albo tylko jedna z nich….

Wyspiańskiego  072

 druga kamienica (Trzeci budynek pod nr 9, ale zdjęcia nie mam)

Wyspiańskiego  070 Kopia

Część budynków wybudowano w latach trzydziestych XX wieku, a domy po wschodniej stronie ulicy wybudowano w czasie okupacji i były przeznaczone dla rodzin wojskowych.

Kossaka 045

Kossaka 063

elementem odróżniającym domy budowane podczas okupacji były płaskorzeźbione godła nad wejściami…

Kossaka 046

Podobne budynki wybudowano przy ulicy Ułańskiej naprzeciw starych koszar. W koszarach kiedyś był  15 Pułk Ułanów Poznańskich, dzisiaj  ekskluzywne showroomy z elementami wyposażenia wnętrz  restauracje serwujące dania z najróżniejszych zakątków świata ..

Ułańska 051

Ułańska 055

budynki takie same, tylko z różnymi godłami  nad drzwiami, nawiązujące do germańskiej symboliki i sławiące związek człowieka z ziemią, wewnątrz zabudowy  zielony dziedziniec …

Ułańska 056

Ułańska 052

Ułańska 054

Ułańska058

Ułańska 060

To tyle spacer po Johow-Gelände  założeniu urbanistycznym, które od 29 listopada 1991 roku figuruje w rejestrze zabytków pod numerem 368……  Na następny spacer po ulicy Śniadeckich zapraszam…. 🙂

Dodaj komentarz