Po fyrtlach Poznania 53 – Stare Miasto – Masztalarska, Wroniecka, Żydowska

Oceń ten wpis

Okolice Starego Rynku –Ulica Masztalarska

Masztalarska Dawniej: Marstallgasse
W pewnej części – przy kościele Katarzynek – istniała już w wiekach dawnych. W wieku XIX otrzymała nazwę „ul.Masztalarskiej” (Marstallstrasse), znajdował się przy niej tabor miejski. W brzmieniu polskim nazwę ulicy ustalono urzędowo 16.06.1919r.
Podczas okupacji przemianowana na niemiecką nazwę Marstallstrasse. Po wojnie, w 1946, przywrócono pierwotną polską nazwę. Obecnie zaczyna się od zbiegu ulic Rynkowej/Kramarskiej/23 Lutego a ciągnie z zakolem do Wronieckiej przy Kościele NMP Wspomożenia Wiernych

t 002 Kopia

a ciągnie z zakolem do Wronieckiej przy Kościele NMP Wspomożenia Wiernych .

ul. Masztalarska2

nr 8 – Scena na Piętrze – Teatr działa od 1979 roku w ramach Estrady Poznańskiej a rozpoczął funkcjonowanie jako Scena Inicjatyw 27 marca 1979 premierą „Śnieg” Stanisława Przybyszewskiego. Scenę Inicjatyw, przemianowano na Scenę na Piętrze na początku lat 80. Najmniejsza scena wielkopolski, od dłuższego czasu jest popularnym miejscem prezentacji małych form teatralnych. W trakcie istnienia na Scenie wystąpili najwięksi aktorzy polscy, m.in. Magdalena Zawadzka, Anna Seniuk, Grażyna Barszczewska, Beata Tyszkiewicz, Joanna Żółkowska, Hanka Bielicka, Krystyna Janda, Jerzy Stuhr, Jerzy Zelnik i nieżyjący już Henryk Machalica, Gustaw Holoubek, Leon Niemczyk oraz Roman Wilhelmi….. W czasach PRL siedzibę miał tu kabaret TEY, w tym budynku również Estrada Poznańska.

W czasach międzywojennych (w oficynie) pod ósemką istniała restauracji Jarockiego w której 31 października 1926 roku odbyło się zebranie założycielskie Polskiego Związku Hokeja na Trawie. Restauracja służyła za miejsce zebrań organizacji robotniczych

ul. Masztalarska3 Kopia 

Skwer Romana Wilhelmiego z pomnikiem, a na ścianie frontowej budynku Sceny na Piętrze, tablica pamiątkowa Romana Wilhelmiego umieszczona w 17. rocznicę śmierci aktora . Skwer i pomnik upamiętnia aktora reżysera urodzonego w Poznaniu ,urodził się 6 czerwca 1936 roku w Poznaniu, zmarł 3 listopada 1991 w Warszawie, niżej miejsce urodzenia, – Wilda, ulica Sikorskiego róg Rynku Wildeckiego…

Tablica Roman Wilhemi

MM 113

miejsce urodzenia Romana Wilhelmiego


7 113

Na budynku tablica pamiątkowa

7 107

Nr 3 – Strażnica pożarowa została zbudowana w 1886-1887 r. dla powołanej dziesięć wcześniej zawodowej straży pożarowej, która powstała na bazie istniejącego od 1842 roku Ochotniczego Towarzystwa Ratunkowa. Towarzystwo to zastąpiło wychodzącą z czasów średniowiecza obronę przeciwpożarową opartą na organizacji cechowej. Strażnica zbudowana częściowo na osi średniowiecznych obwarowań miejskich, zaadaptowano częściowo mury miejskie i baszty. Jest jednym z bardziej charakterystycznych obiektów tej części Starówki.

ul. Masztalarska7 Kopia

W 2003 -2004 zbudowano na północ od starej strażnicy, od strony Wolnica, stany budynek nowej strażnicy projektu Piotra Barełkowskiego i Przemysława Borkowicza.

7 mury

   na rogu Masztalarskiej i Wronieckiej Kościół Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych, ale najpierw trochę o Ul. Wronieckiejpz n 043

r 161

Kościół Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych ( Kościół Katarzynek) na rogu Masztalarskiej i Wronieckiej
Historia
Kościół powstał w XIII wieku na terenach podarowanych zakonowi Dominikanek przez księcia Przemysła II. W pierwszej połowie XIV wieku Dominikanki zbudowały klasztor, a kościół otrzymał nową patronkę – Św. Katarzynę ze Sieny. Z racji tego wezwania poznańskie dominikanki nazywano „Katarzynkami”. W 1404 świątynię przebudowano, najpoważniejszą rozbudowę przeprowadzono w XVII w. – świątynia powiększyła się wówczas o dwie obronne baszty od północy, będące częścią dawnych murów,…. Potem seria katastrof, pożary (1536), wojny – 1655r, 1704- ( najazd szwedzki, wojska francuskie, a potem rosyjskie,.). Z nastaniem zaborów Prusacy przejęli majątek zakonu i dokonali jego kasacji w 1822 r, kościół zamieniono na magazyn wojskowy. W 1899 część zabudowań klasztoru zostaje rozebrane i w tym miejscu zostaje przeprowadzona ulica Masztalarska.

Kościół NMP Wspomożenia Wiernych  Kopia

W 1926 roku cały zespół przekazano Salezjanom, którzy odremontowali kościół i nadali mu dzisiejsze wezwanie. Tak powstał dom zakonny Salezjański pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych. Zgromadzenie to opiekowało się tzw. trudną i ubogą młodzieżą (chłopcami). Efekty ich działalności, jakkolwiek pozytywne, związane są z tragicznym epizodem okupacyjnym. Przy bocznym ołtarzu kościoła widać portrety pięciu młodzieńców, to Piątka z Wronieckiej. Błogosławiona Piątka Męczenników z Poznania- wychowankowie salezjańscy, grupa nastolatków – Czesław Jóźwiak, Edward Kaźmierski, Franciszek Kęsy, Edward Klinik i Arogniew Wojciechowski, zaangażowani w działalność konspiracyjną. Zostali aresztowani i zamordowani. Ich postawa w więzieniu sprawiła, że w 1999 roku zostali wyniesieni na ołtarze przez Jana Pawła II.
Podczas II wojny światowej świątynia doznała jedynie niewielkich zniszczeń..

MM 129 Kopia

Architektura
Z kompleksu dawnych zabudowań klasztornych (XIV-XVI w.) przetrwało do dziś jedynie skrzydło zachodnie, oraz wykusz w trzynastowiecznym murze obronnym miasta tzw. Baszta Katarzynek. Podobnie jak pozostałe poznańskie baszty, była wykuszem, otwartym od strony miasta, w XVI w. została włączona do zabudowań klasztoru Katarzynek stąd nazwa baszty.
Patrząc na świątynię z ul. Masztalarskiej, widzi się prostą budowlę wspartą przyporami i nakrytą dwuspadowym dachem, zaś od strony ulicy Wronieckiej – fantazyjny, nietynkowany szczyt, ozdobiony sterczynami i mnóstwem ostrołukowych wnęk, z których najdłuższą wypełnia malownicza ceglana kratownica. W prawie kwadratowym wnętrzu godne uwagi są sklepienia. Prezbiterium przykryte jest rzadkim w Poznaniu trójdzielnym sklepieniem, zwanym piastowskim. Neobarokowy wystrój świątyni to dzieło znanego w Poznaniu architekta Lucjana Michałowskiego.
Niedawno kościół przeszedł remont

Kościół NMP Wspomożenia Wiernych 4

Kościół NMP Wspomożenia Wiernych 2

6g Baszta Str. Katarz.

Synagoga

MM 128 Kopia

makieta z ratusza

r 093

Synagoga – ul. Wronieckiej przy ul. Stawnej, Małe Garbary i przedłużenie Żydowskiej. Plany budowy przygotowywano od 1902 r. Kamień węgielny położono 6 maja 1906 r. Budowę ukończono 5 maja 1907 r. Ostatnie nabożeństwo odprawiono 9 września 1939 r. W 1941 r. Niemcy przekształcili synagogę w basen dla żołnierzy Wehrmachtu. Obiekt służył w tym kształcie do niedawna mieszkańcom Poznania. W 2003 r. prawa własności do budynku przejęła gmina żydowska

pz 141

Synagoga3

Ulica Wroniecka kończyła się na Bramie Wronieckiej (o bramie opowiem przy okazji spaceru po murach średniowiecznych) teraz ino ślady bramy na zakończenie spaceru po tej ulicy…

7o mury

Ul. Żydowska

r 140

r 139

W Poznaniu w XVIII wieku mieszkało około 25% ludności, potem wielu Żydów wyjechało do Niemiec, w okresie międzywojennym Żydów było tylko około 1%. Ze znanych członków poznańskiej gminy można wymienić Gaspara da Gama -wybitny podróżnik czasów wielkich odkryć geograficznych-, a także rabina Judę Lów Ben Becalel- kabalista, astronom i alchemik, twórca legendarnego golema sztucznego człowieka, stworzonego w XVI-wiecznej Pradze,….(Pomnik Golema autorstwa Davida Černý stoi  na Alei Marcinkowskiego)

4ab pomniki golem

Były też konflikty między Polakami i Żydami. Żydów oskarżono o sprofanowanie hostii wykradzionej z kościoła Dominikanów. Profanacja podobna miała się odbyć w domu Świdwów  Szamotulskich przy Żydowskiej, znaleziono w piwnicy drewniane szczątki i uznano je za szczątki stołu na którym miało kłuć hostie…nad głównym ołtarzem fresk o tej historii zaś w dolnym kościele podobno wisi tablica informująca, że to nie prawda, ale trudno ją zobaczyć, też jej nie widziałem

6a 095

6a 095 - Kopia (2)

6a 095 - Kopia (3)

Kamienice przebudowano na początku XVII wieku, najpierw na małą rezydencje z dwoma zakonnikami potem dalsza rozbudowa i powstał kościół, (teraz Kościół Najświętszej Krwi Pana Jezusa), z pierwotnej kamienicy zostały tylko mury zewnętrzne, w które wkomponowano figurę (z  około 1500 roku) Najświętszej Marii Panny z kamienicy 100 przy Starym Rynku (teraz na tej kamienicy zainstalowano kopię tej figurki). lW krypcie kościoła odnaleziono studnię, w której to w XVI wieku Żydzi podobno topili skradzione hostie. Woda ze studni uważana jest za cudowną i ma właściwości lecznicze… Raz w roku, w Wielką Sobotę, przed kościołem  ustawia się kolejka do źródełka,

MM 133

8 027 Kopia

8 026

Wnętrze kościoła było wielokrotnie remontowane a w XX wieku przebudowane. Wtedy też to wzniesiono ołtarz przystawiony do cembrowiny studzienki.

6a 103 Kopia

6a 092 Kopia

6a 101 Kopia

Na dzisiaj tyle…. zapraszam na następny spacer po ulicy Dominikańskiej ……

Komentarze są wyłaczone.