Po fyrtlach Poznania 33 – Stare Miasto – Stary Rynek

10 (100%) głosów: 2

Stary Rynek pomniki, fontanny

Wychodząc z ratusza i prawie potykamy się o Pręgierz

25 Pregierz Kopia

Niektórzy powiadają, że to ośmioboczna, późnogotycka kolumna, na głowicy której stoi postać kata w stroju rycerza z uniesionym mieczem, ale to nie tylko, bo przecież pręgierz wiąże się ściśle z uprawnienia do sądzenia, które przysługiwały samorządowi. Samorząd realizował te uprawnienia poprzez ławę sądową wybieraną pośród patrycjatu, na czele ławy stał  wójt, do pomocy miał miejskich urzędników, jednym z urzędników był kat, a postać kata na „słupie hańby” z podniesionym mieczem symbolizuje prawo karania śmiercią.

25b Pregierz

Najczęściej tu wykonywaną karą to kara na honorze, czyli wystawianie przestępców na widok publiczny, chłosta, piętnowanie,.. stąd też wyprowadzono na wypędzenie z miasta… Do kamiennej kolumny przymocowane były stalowe kuny i łańcuchy, którymi …przywiązywano oszustów dla pokazania ich ludowi, smagano skazanych na rózgi…. mieszczanin…., który oszukiwał w czasie gry w karty, został wychłostany pod pręgierzem i skazany na obcięcia ucha… .

25g Pregierz Kopia

Pręgierz został zafundowany przez zbyt strojnie ubierające się służące z grzywien – tak powiada napis łaciński na pręgierzu a po polsku „Wybudowano ten posąg z fatałaszków kucharek”, napisów więcej… tu tylko próbka

25e Pregierz

Teraz, ten pierwszy wybudowany przez kucharki stoi w muzeum w ratuszu a na kolumnie stoi nowa postać, kopia poprzedniego,.. wymiana nastąpiła w okresie międzywojennym, pierwszego ząb czasu nagryzł

7 Sala królewska

Fontanny na Starym Rynku

Mieszkańcy średniowiecznego Poznania czerpali wodę ze studni znajdujących się w czterech rogach Rynku. W XVI w. ozdobiono je drewnianymi rzeźbami z przedstawieniami zwierzęcymi. W kolejnym stuleciu studnie otrzymały kamienne podobizny mitologicznych postaci: Marsa, Jowisza, Neptuna i Apollina…. 

ratusz 1618

W latach 1758 – 1766 studnię przed Ratuszem na zlecenie rady miejskiej poddano gruntownej przebudowie i nadano jej kształt jaki ma do dzisiaj… czyli
Fontanna Prozerpiny

22 fontanny Prozerpiny Kopia

1.07. 056 Kopia

Fontanna przedstawiająca mitologiczną scenę porwania Prozerpiny przez Plutona została wykonana w latach 1758–66 przez Augustyna Schoepsa. Jedna z poznańskich legend mówi, że musiał ją wykonać za karę czeladnik rzeźbiarski, który zbyt swawolnie zaczął sobie poczynać z żoną swojego mistrza. Zachowała się ona cały czas, pozostałe trzy zostały zapomniane, pisał już Motty w swoich Przechadzkach…. „Znikła również obszerna fontanna z sikającymi trytonami (….) ożywiała go (Rynek) osobliwie pod wieczór, będąc miejscem schadzek i serdecznych wywnętrzniań, czasami bohaterskich zapasów licznych bab, kucharek i stróżów domowych schodzących się tamże z instrumentami, których już teraz w Poznaniu prawie nie ujrzysz od czasu zaprowadzania rur wodnych po domach….” . czyli to były studnie towarzyskie..

prozespina

1.07. 005

Ostatnio odtworzono trzy pozostałe fontanny na rogach rynku ale są to już współczesne, poznańskich artystów ..

Mariana Koniecznego — fontanna Apollina, odsłonięta w roku 2002

27c Fontanna Apolla

Marcina Sobczaka — fontanna Neptuna, odsłonięto ją w 2004

28 Fontanna  Neptuna Kopia

i Rafała Nowaka — fontanna Marsa,została odsłonięta w roku 2005.

29a Fontanna  Marsa

Na rynku, prawie w samym środku, następna fontanna – Bamberka

a taka strojna bo to w czasie święta Bambrów. . Jadłem wtedy pyry z gzikiem… Studzienka znajduje się pod zachodnią ścianą Ratusza . Posąg odlany z brązu jest dziełem rzeźbiarza Józefa Wackerle, któremu pozowała jedna z Bamberek winiarni Goldenringa – Jadwiga Gadziemska z Winiar… podobno Bamberką nie była… Odsłonięcia studzienki z dziewczyną w stroju bamberskim dokonano w 1915 roku

26 fontanny Bamberka

Bamberka odbyła całą wędrówkę zanim tu trafiła… pierwotnie stała na Starym Rynku przed domkami budniczymi, na wprost ul. Woźnej. W 1929 roku studzienkę przeniesiono pod zachodnią ścianę starego ratusza. Po zakończeniu II wojny światowej Bamberkę przechowywano w magazynach i dopiero w 1964 roku ustawiono ją przy ul. Mostowej. W 1977 studzienka powróciła na Stary Rynek, gdzie postawiono ją w pobliżu miejsca, w którym stała w okresie międzywojennym. W 1998 roku przy studzience kanclerz Niemiec Helmut Kohl spotkał się z poznańskimi Bambrami.

26c fontanny Bamberka

Na podstawie fontanny , dwa małe poidła dla psów oraz tablica z nazwiskiem fundatora, poznańskiego kupca i winiarza Leopolda Goldenringa (teraz już tego nie widać), … ale i tak Bamberka wrosła na stałe krajobraz Starego Rynku i chętnie ją ludziska odwiedzają…

26a fontanny Bamberka

To nie wszystkie miejsca Starym Rynku gdzie leci woda, pewna ze trzy poidła dla ludzi zainstalowało poznański Aquanet (firma z wodą)

poidło

Wody  dosyć więc warto zobaczyć kogoś, kto przed wodą bronił….

Pomnik św. Jana Nepomucena

Pomnik Powstał w 1724 roku, autor nie jest znany..
Święty Jan Nepomucen, to jeden z najbardziej czczonych świętych w Europie. Uważany za skutecznego obrońcę od powodzi, święty miał zapewnić bezpieczeństwo miastu, nękanemu częstymi wylewami Warty. Jej koryto aż do lat sześćdziesiątych XX wieku znajdowało się bowiem w bezpośredniej bliskości Starego Rynku. Pomnik stoi na wprost wylotu ul. Wrocławskiej.

p 011 Kopia

Nie była to jedyna figura św. Jana w mieście. Jego rzeźby stały też na nieistniejących już mostach: Tumskim i Chwaliszewskim, oraz w pobliżu kościoła Bożego Ciała. Figura św. Jana Nepomucena na Starym Rynku jest jednym z najstarszych poznańskich pomników.
Od 1880 r. do 1955 r. przez Stary Rynek kursowały tramwaje. Tam w 1912 r. doszło do tragicznego wypadku spowodowanego awarią hamulców w jednym z pierwszych tramwajów elektrycznych. Uszkodzony pojazd staczał się od placu Wolności w kierunku Starego Rynku, aż w końcu uderzył w kamienicę znajdującą się nieopodal rzeźby św. Nepomucena., tramwaj widmo przejechał pół miasta zabijając dwie osoby, a kilka poważnie raniąc. W 1912 roku rozpoczęła się historia katastrof mechanicznych w Poznaniu.

p 009 Kopia

Od tej pory przy cokole ustawiono cztery armatnie lufy, które miały pełnić rolę odbojników….

30b Figura św. Jana Nepomucena

Ale to nie wszystkie figury na Starym Rynku….
Wcześniej wspominałem o kamienicy i figurce w narożu tej kamienicy, budowniczego poznańskiego ratusza Jana Baptysty Quadro

31 Srodek

I jeszcze w narożu kamienicy nr 100 (kiedyś Jana Grodzickiego)  kilka lat temu umieszczono replikę znajdującej się na nim niegdyś piętnastowiecznej Madonny z Dzieciątkiem..

2l p.pół

Pewno to jeszcze nie wszystkie rzeźby znajdujące się w na Starym Rynku… zapraszam na dalszy spacer po Starym Rynku….

 

Dodaj komentarz