Spacerem po Kórniku – 15 – Kościół p.w. Wszystkich Świętych (Kościół Kolegiacki)

10 (100%) głosów: 1

Kościół  p.w. Wszystkich Świętych (Kościół Kolegiacki)

To gotycka halowa, trzynawowa świątynia, wzniesiona pomiędzy 1437 – 1439 ufundowana przez Górków. Wpisany do rejestru zabytków jako: „Zespół kościoła par. p.w. Wszystkich Świętych” nr 655062 – sam kościół – 655063 -2421/A z 22.12.1932 r
dzwonnice I 655064; II 655065 i ogrodzenie 655066 – 160/A z 17.o7.1968 r

 

22.02. 015 Kopia

Historia
Prawdopodobnie fundamenty kościoła zaczęto kłaść po 1374 roku, ale ukończenie budowli przypadło na czasy Łukasza Górki. Dokument erekcyjny dla kościoła wystawił biskup poznański Stanisław Ciołek w 1437 roku, erekcje potwierdził biskup Andrzej Bniński w lipcu 1449 roku. Kościół wówczas istniał pod wezwaniem Matki Boskiej, Wszystkich Świętych i Świętego Bartłomieja. W roku 1493 biskup poznański Uriel Górka nadał kościołowi godność kolegiaty z prepozytem, kustoszem i dziesięcioma kanonikami. Przy kościele istniał szpital i szkoła parafialna.

3b kolegiata Kopia

W roku 1556 Stanisław Górka porzucił wiarę katolicką i przekazał kościół protestantom. Po śmierci Stanisława majątek odziedziczył Andrzej Czarnkowski i kościół przekazał na powrót katolikom, przywileje kolegiaty jednak prawnie wygasły w 2 poł. XVII wieku, a do dziś pozostał tylko tytuł „kościół kolegiacki”.  Jan Czarnkowski dobudował od południowej strony kaplicę grobową Górków (obecnie kaplica Matki Boskiej Różańcowej) – Łukasza i Stanisława wojewodów oraz Andrzeja, kasztelana międzyrzeckiego. Kościół nie remontowany przez wiele lat,  groził zawaleniem . W I połowie XVIII w. został przebudowany. staraniem była Teofila Działyńska.

4 lipca 1836 roku spłonęła część miasta położona nad jeziorem, ogień zniszczył też kościół. W 1837 roku dzięki Tytusowi Działyńskiemu przystąpiono do odbudowy kościoła wg. projektu architekta włoskiego Franciszka Lanciego. Z tego okresu pochodzi neogotycka fasada, sklepienia.

W XVII i XVIII wieku istniał przy rynku, obok kościoła kolegiackiego drugi drewniany kościół Świętego Ducha (gdzie dzisiaj Liceum). W 1752 roku kościół spalił się w pożarze. Jak pisze Łukaszewicz w 1784 roku kościół był tak zrujnowany, że nie mogło się w nim odbywać żadne nabożeństwo.

Architektura

4a kolegiata Kopia
Kościół jest budynkiem halowym, trzynawowym, nawy boczne są węższe od nawy głównej. Nowa, neogotycka fasada kościoła ozdobiona jest wielopolowym oknem angielskiego typu, ażurową rozetą i ostrołukowymi blendami. Fasada została zamknięta po bokach dwiema dzwonnicami w formie baszt. Dach kościoła dwuspadowy. Kruchta przed fasadą posiada narożne wieżyczki i arkadę wejściową o łuku w ośli grzbiet.

Do głównej bryły kościoła dobudowano dwa pomieszczenia w których mieszczą się kaplice Matki Boskiej Różańcowej z kryptą Działyńskich oraz   kaplica  Serca Pana Jezusa z kryptą Zamoyskich

5 Krypta Działyńskich

Wnętrza

02 004

Wnętrze wykonano w typie gotyku romantycznego. Najstarszą częścią kościoła jest kaplica Matki Boskiej Różańcowej. Budowę jej rozpoczął Stanisław Górka a ukończył ją Jan Czarnkowski w 1603 roku. W kaplicy tej umieszczone były płyty nagrobne i epitafia Łukasza, Andrzeja i Stanisława wykonane przez niderlandzkiego rzeźbiarza H. Horsta. Prawdopodobnie podczas całkowitej przebudowy kościoła przez Teofilę z Działyńskich Szołdrską Potulicką płyty nagrobne i epitafia Łukasza i Stanisława przeniesiono obok ołtarza głównego, Andrzeja zaś na  fasadę kościół. Postać Łukasza Górki, wykonana została z czarnego marmuru, postacie Stanisława i Andrzeja wykonano z białego marmuru. W 1998 roku, ze względu na niszczące warunki atmosferyczne, płytę nagrobną Andrzeja przeniesiono na powrót do kościoła i umieszczono w kaplicy Matki Boskiej Różańcowej.

W miejscu krypty Górków w podziemiach urządzono nekropolię Działyńskich. Epitafium Teofili z Działyńskich Szołdrskiej Potulickiej wystawione przez jej syna Feliksa Szołdrskiego i wykonane w 1791 r znajduje się w kaplicy MBR.

8 kolegiata płyta

5 kolegiata nagrobki Kopia

Od północnej strony kościoła – dawna zakrystia (ob. kaplica Serca Pana Jezusa) z kryptą grobową Zamoyskich.

3d kolegiata Kaplica Serca Jezusowego

Sklepienie kościoła w całości pochodzi z okresu przebudowy po 1838 roku. Ołtarz główny barokowy z przełomu XVII i XVIII wieku, przewieziony został  z kościoła św. Józefa w Poznaniu. W kaplicy Matki Boskiej znajduje się ołtarz rokokowy z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem z około 1600 roku.

3 kolegiata Kaplica MBR

Za zabytkowe uznaje się też cenne płyty nagrobne Łukasza III, Andrzeja II i Stanisława Górki, wykonane przez niderlandzkiego rzeźbiarza H. Horsta oraz pochodzące z 1791 r. epitafium Teofili Szołdrskiej-Potulickiej.

5e kolegiata nagrobki Andrzeja Górka,

5g kolegiata nagrobki Łukasza Górk Kopia

5j kolegiata nagrobki Stanisław Górki - Kopia (2)

Zapraszam na następny spacer po Kórniku

Dodaj komentarz