Archiwum miesiąca: marzec 2014

Po fyrtlach Poznania 86 – Plac Wolności

Plac Wolności

Spacer po Placu Wolności -północna strona, 

Budynek Banku Wschodniego
zbudowany dla Banku Wschodniego ( Handlu i Przemysłu Ostbank für Handel und Gewerbe) – zlokalizowany w Poznaniu przy Placu Wolności 15, na narożniku ul. Nowowiejskiego. Obiekt wzniesiony w latach 1910-1911 projektu Hansa Uhla zmieniony i przeprojektowany przez berlińskich architektów – Richarda Bielenberga i Josefa Mosera. Ostbank był jednym z licznych niemieckich banków, które otwierały swoje placówki w Wielkopolsce, gdzie trwała silna walka o ziemię, pomiędzy Polakami i Niemcami. W kontrze do Niemieckiego Ostbanku powstał z polskiej inicjatywy bankowej i kredytowej Bank Włościański (1912) zlokalizowany po przeciwnej stronie Placu Wolności. Obecnie w budynku siedziba Banku Zachodniego WBK.

3 235 Kopia

Architektura
Budynek o formach zbliżonych do baroku. Ciężki gmach, typowy dla niemieckiej architektury doby wilhelmińskiej z dodatkami w poetyce art. déco. Wewnątrz znajduje się sala operacyjna oraz pomieszczenia biurowe. Gmach sąsiaduje z budynkiem Towarzystwa UNION. Wg Marcina Libickiego sąsiedztwo pokazuje różnicę mentalną w traktowaniu stylów architektonicznych przez Polaków i Niemców (oba budynki nawiązują do stylu barokowego, ale każdy z nich w zupełnie inny sposób).

4a 100 Kopia

Zegar neonowy

na placu Wolności – podwójny zegar neonowy znajdujący się na budynku. Nad obydwoma wyświetlaczami zegara umieszczona jest neonowa reklama Banku Zachodniego WBK (w budynku pod zegarem mieści się oddział tego banku).

4a 100 - Kopia (2)

Od Placu Wolności odbiega ulica Nowowiejskiego z widokiem na sąd i mały placyk, kiedyś na placyku była stacja benzynowa… ulica przecina ulicę 23 Lutego

3 237 Kopia

dalej  pierzeje północna – budynek Banku Gospodarstwa Krajowego, wybudowany na miejscu dawnej Komendantury Miasta z 1846. Zaczęto budowę w roku 1938 a zakończyli go Niemcy w roku 1942, wygląda prawie tak, jak po zakończeniu budowy, z wyjątkiem zamiast płaskiego dach spadzisty… teraz siedzi tu WBK Bank Zachodni, sąsiednie budynki podobne… ,

01 141 Kopia

Dom Przemysłowy ( siedziba Wielkopolskiej Spółdzielni „Rolnik”)

zbudowany w latach 1900 – 1902
Zbigniew Zakrzewski w książce „Ulicami mojego Poznania” tak pisze o tym budynku – zbudowany ”…według projektu Stanisława Miecznikowskiego, czteropiętrowy, z rzędem jednakowych, łukowych okien na pierwszym piętrze, z rzeźbą dłuta Władysława Marcinkowskiego na frontonie….” I zapis ze sprawozdania za 1902 roku Domu Przemysłowego przedstawionego w dniu 20 lutego 1903 roku. „…Powstał wreszcie Dom Przemysłowy w Poznaniu. W parterowych ubikacjach Domu Przemysłowego pomieściliśmy kawiarnię, oraz handel i biura bankowe. Do pięter górnych ułatwiliśmy dostęp przez urządzenie elektrycznej windy, w obszernym ogrodzie urządziliśmy wygodną kolonadę i estradę do orkiestry…”
Obiekt był własnością Związku Spółek Zarobkowych i Gospodarczych, mieścił wiele placówek rolniczych. Znalazła tu swoje miejsce Centrala Rolników, kilka spółek handlu rolnego a także Bank Kratochwill – Pernaczyński, który finansował polskie przedsiębiorstwa przemysłowe i handlowe w Wielkopolsce. Pernaczyńskiego w roku 1901 do Poznania do pracy w Banku Związku Spółek Zarobkowych ściągnęli ksiądz Piotr Wawrzyniak i dr Józef Kusztelan.

217342 Kopia

W gmachu czynny był jeszcze przed pierwszą wojną światową salon Przyjaciół Towarzystwa Sztuk Pięknych, pomieszczenie salonu było nakryty szklanym sufitem i to było jego atutem. Parter budynku zajmowała duża restauracja Grand Cafe – popularna „Grandka”.
Między Domem Przemysłowym a Biblioteką Raczyńskich, w głębi, znajdowała się otoczona arkadami, restauracja Palais Royal, później Adria. Budynek Adrii projektował Adam Ballenstedt. Pozostałość po Adrii to arkadowe wejście między dzisiejszym budynkiem Wielkopolskiej Spółdzielni „Rolnik” i Biblioteką Raczyńskich.
Dom Przemysłowy zniszczony podczas wojny i odbudowany w formie prostego klocka teraz siedziba Wielkopolskiej Spółdzielni „Rolnik”.

4a 105 Kopia

Z Adrii został się ino mur arkadowy z ogródka tej kawiarni

4a 110 Kopia

Zapraszam na dalszy spacer, dalej po Placu Wolności…. do Biblioteki Raczyński „Po fyrtlach Poznania 86a” 🙂

Po fyrtlach Poznania 85 – Ulica 3 Maja, Plac Wolnosci

Ulica 3 Maja

Plac Cyryla Ratajskiego opuszczamy ulicą 3 Maja, której nazwa upamiętnia fakt uchwalenia 3 V 1971 r. przez Sejm Rzeczypospolitej Konstytucji 3 Maja. Konstytucja zmieniała ustrój przedrozbiorowej Polski, zapoczątkowała proces unowocześnia państwa, niestety rozbiory ten proces przerwały. Konstytucja 3 Maja to najbardziej chwalebna karta naszej historii.  

01 167 Kopia Czytaj dalej Po fyrtlach Poznania 85 – Ulica 3 Maja, Plac Wolnosci

Po fyrtlach Poznania 84 – ulica Młyńska

Ulica Młyńska

7 125

Ulica pomiędzy ul. Solną na wschodzie i Placem Cyryla Ratajskiego. Powstała w pierwszej połowie XIX. wieku i stanowiła część ul. Młyńskiej, sięgającej aż do św. Marcina. W r. 1885 na swym obecnym odcinku przezwana „ul. Dolną Młyńską”, gdy odcinek południowy zwano krótko „Młyńską”. Odcinek między Świętym Marcinem a Placem Cyryla Ratajskiego (Rynkiem Nowomiejskim) nazwano od 1891 roku „ul. Wiktorji” upamiętniając żonę cesarza Fryderyka III, która w 1888 roku odwiedziła Poznań po straszliwej powodzi. Odcinek północny nosił nadal nazwę ul. „Dolnej Młyńskiej”. dopiero w roku 1899 odcinek został nazwany „ulicą Młyńska”. Po roku 1918 ulicę Wiktorii podzielono na dwa odcinki na , Mielżyńskiego i Gwarną utrzymując numerację domów.

9 013 Kopia

4a 075 Kopia
Nazwa wywodzi się od młynów, które były zasilane wodami rzeki Bogdanki. W drugiej połowie XIX w. w tej części miasta zaczęła powstawać dzielnica z budynkami użyteczności publicznej oraz eleganckimi kamienicami.

9 013 Kopia

Czytaj dalej Po fyrtlach Poznania 84 – ulica Młyńska

Po fyrtlach Poznania 83 – Ulica Solna

Ulica Solna

4a 068

7 092 Kopia

Ulica Solna biegnie od ul. Działowej i Placu Wielkopolskiego do Alei Niepodległości (kiedyś Wały Leszczyńskiego).
W swojej historii nazywała się różnie , najpierw była ulicą Magazynową (Magazinstrasse) , wytyczona w pierwszej dekadzie XIX wieku, krótko po wytyczeniu (w roku 1801) północnego odcinka Alei Wilhelmowskich (Marcinkowskiego). Już w 1919 roku na planie miasta (na podkładzie z 1803 r) pojawia się „Magazinstrasse”. Przy ulicy tej za czasów pruskich znajdowały się różne magazyny np. Królewski Magazyn Zboża i Mąki, a spichlerz z czasów napoleońskich przetrwał do II wojny światowej, był tu również magazyn soli. Były to głównie magazyny wojskowe, na planach miasta i ich opisach wspomina się w tym miejscu o intendenturze lub prowianturze. W 1899 roku ulica zostaje podzielona na dwie ulice, zachodni odcinek – ulica Magazynowa (Magazinstrasse) i wschodni – ulica Seeckta (Seecktstrasse – nazwa od pochodzącej od nazwiska pruskiego generała),, niektórzy nazywali ją ulica Sekciarską.

4a 069 Kopia

Granicą podziału była ulica Młyńska. Po odzyskaniu niepodległości od 16. 6. 1919 odcinek zachodni został nazwany „ul. Solną“ – nazwa od pruskich, rządowych magazynów soli, które znajdowały się na terenie gdzie dzisiaj zbudowany gmach sądu. Nazwę wschodniego odcinka zmieniono na „ulicę Antoniego Babińskiego”. Ulica tworzyła dawniej część pl. Działowego. (Babiński był emisariuszem Towarzystwa Demokratycznego Polskiego, w styczniu 1847 za zranienie żandarma pruskiego został skazany na śmierć. Wyrok wykonano publicznie w Poznaniu na Placu Działowym poprzez rozstrzelanie. Jego śmierć stała się sygnałem do manifestacji patriotycznych i nabożeństw). Babiński patronował wschodniemu odcinkowi ulicy w latach 1919 – 1950. Po roku 1950 zniknęła już nazwa Babińskiego a Solna obejmuje całą ulicę.

9 014 Kopia

Po roku 1828 po zaakceptowaniu przez króla pruski Fryderyk Wilhelm III budowy twierdzy Poznań, ulice Magazynową zaczęto zabudowywać budynkami wojskowymi. Powstał:

Plac Działowy –

W 1801 roku na miejscu skonfiskowanych karmelitom ogrodów klasztornych utworzono „plac paradowy” (Paradeplatz). Później odbywały się na nim ćwiczenia artylerii, z tych względów nazwany „placem Działowym” (Kanonenplatz).

Dowództwo Generalne

 Na wprost wylotu ulicy Wilhelmowskiej (Aleje Marcinkowskiego) na Placu Działowym, w 1889 powstał okazały gmach zbudowany w formach neorenesansowych dla Dowództwa Generalnego (General –Kommando des V Armee-Korps). Gmach zamykał panoramę Alei Marcinkowskiego (Wilhelmstrasse).

kopia z z12930478Q,Aleje-Marcinkowskiego Kopia

Parter budynku boniowy, piętro zaś ceglane z ozdobnymi obramieniami okiennymi. Elewację budynku wieńczył wsparty na konsolach gzyms oraz balustrada. Budynek posiadał liczne wykusze, wewnątrz piękna sala bankietowa i klatka schodowa.

sol 1

Sol 2

po stronie wschodniej obszerny podjazd, przed którym znajdował się pomnik upamiętniający Cesarza Wilhelma I.

poznan-poczatek-xx-w-dowodztwo-glowne-maly-format-4269706380

27

W części północnej, na tyłach budynku znajdowała się oficyna – jedyny ocalały fragment Dowództwa Generalnego obecnie użytkowany przez Uniwersytet Artystyczny.

9 008 Kopia

Dowództwo Generalne służyło celom wojskowym aż do 1945 roku, kiedy to budynek został poważnie uszkodzony i  rozebrany, została tylko wspomniana oficyna. Dzisiaj oprócz oficyny użytkowanej przez Uniwersytet Artystyczny na byłym Placu powstał Ogródek Jordanowski nr 1 i trochę drzew.

9 014 - Kopia (2)

 

Budynek Prokuratur Poznańskich ulica Solna
Budynek Prokuratur Poznańskich – obiekt przy Solnej 10/Hejmowskiego to czterokondygnacyjny budynek, który został wzniesiony w latach 2005- 2008. Zaprojektowali go architekci z pracowni Wojciecha Kolesińskiego.

4a 070 Kopia

Budynek mieszczący wszystkie poznańskie prokuratury rejonowe oraz prokuraturę okręgową i apelacyjną. Całkowita powierzchnia tej nieruchomości wynosi prawie 14 tys. m2.. koszt siedziby to 48 mln zł. Niedaleko znajdują się biurowiec Temida, Sąd Okręgowy. Przy gmachu stoi pomnik Adwokatów Czerwca ’56.

en face wygląda skromnie, ale kiedy trochę zajrzymy od boku….

7 100 Kopia

Pomnik Adwokatów Czerwca ’56 

pomnik przy narożniku ulicy Solnej i Stanisława Hejmowskiego w Poznaniu (przy gmachu prokuratur), upamiętniający adwokatów – obrońców w procesach poznańskiego Czerwca 1956. Obelisk został oficjalnie odsłonięty 19 czerwca 2010 roku, w przededniu 54. rocznicy wydarzeń czerwcowych. Uroczystego odsłonięcia dokonali prezydent Poznania Ryszard Grobelny, Zofia Gutowska – córka Michała Grzegorzewicza, adwokata, który wraz ze Stanisławem Hejmowskim był nieformalnym przywódcą ławy obrończej procesów robotników po 1956 roku. Pomnik powstał z inicjatywy Okręgowej Izby Adwokackiej w Poznaniu i ma być hołdem dla wszystkich adwokatów broniących w procesach politycznych. To poznańscy adwokaci nie dopuścili, by ze strajkujących zrobić chuliganów. Wielu z nich zostało przez to pozbawionych praw do wykonywania swojego zawodu, inni byli prześladowani. Pomnik jak i napis zaprojektował poznański architekt Andrzej Kurzawski. Napis na pomniku głosi: „Adwokatom, niezłomnym obrońcom w procesach czerwca 1956 i procesach politycznych”

7 102

Szkoła muzyczna przy ulicy Solnej 12.

Budynek powstał w 1972 roku i obecnie mieści się tu Poznańska Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II stopnia im. M. Karłowicza i Poznańska Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I stopnia nr 1 im. H. Wieniawskiego.

7 099 Kopia

W 2011r podczas konkursu Wieniawskiego w Poznaniu przy pomniku Adama Mickiewicza na przeciwko Auli UAM stała styropianowa głowa Henryka Wieniawskiego zaprojektowana przez artystę rzeźbiarza Jakuba Psuję. Od dzisiaj 21 kwietnia 2012 roku staraniem dyrekcji będzie stała przed szkołą której patronuje Henryk Wieniawski.

7 097 Kopia

I narożnik Solnej i Młyńskiej, najdłuższej ulica Poznania (Jak tu wejdziesz, do tego budynku- można długo nie wyjść), to areszt jako kontynuacja więzienia istniejącego wcześniej przy placu Sapieżyńskim (Wielkopolskim) od 1802. Budynek penitencjarny  przy ul. Młyńskiej zbudowano około 1907. Całość zmodernizowano w latach 70. XX wieku.

4a 072 - Kopia (2)

Koszary Huzarów

 Po północno – zachodniej stronie powstał w 1850 roku nowy kompleks koszarowy dla drugiego Pułku Huzarów. Należał do największych budowli wojskowych na terenie miasta.

koszary husarów

Koszary_Huzarów_-_kasyno_oficerskie_-_191x

W roku 1888 do koszar przeniesiono pruski 20. Pułk Artylerii Polowej, a sam budynek szybko zaczęto nazywać „Koszarami Artyleryjskimi”. Koszary z trapezoidalnym dziedzińcem i z okalającymi go z trzech stron budynkami stajni.

sol2 002

Koszary podczas wojny poważnie uszkodzone, nie zostały odbudowane, dzisiaj na ich miejscu Hotel „Ikar”.

7 085 Kopia
Na planach 1910 roku przy ul. Magazynowej widać już nowy budynek, który został wybudowany z czerwonej cegły.

solna 1 005

7 094 Kopia

Jego głównymi elementami były trzy bloki wieżowe, przewyższające łączniki. Środkowy wyróżniał się ozdobnym, szczytem. Częścią kompleksu jest także remiza artyleryjska oraz ujeżdżalnia. Ze względu na kolor cegły budynków po obu stronach ulicy, potocznie zaczęto rozróżniać „Białe” i „Czerwone”.

7 005 Kopia

Po wyzwoleniu Wielkopolski w 1919 r., Czerwone Koszary przy ul. Magazynowej zostały przejęte przez Wojsko Wielkopolskie. W kwietniu 1919 r. budynek stał się miejscem formowania Dywizjonu Artylerii Konnej Wielkopolskiej. Budynek koszarowy w tym miejscu przetrwał do dziś. Nadal jest on własnością Wojska Polskiego.

7 006 Kopia

Stanowi on siedzibę kilku instytucji wojskowych, w tym Prokuratury Wojskowej.

7 007

Landratura Poznań-Wschód

 Przed skrzyżowaniem z Aleją Niepodległości – budynek dawnej Landratury Poznań-Wschód z 1908- 1910r, służył dla powiatu Poznań – Wschód, projekt Franza Josepha Weissa. Powstanie tego obiektu wiąże się ze skokowym rozwojem Poznania na przełomie XIX i XX w., czego wynikiem była konieczność podzielenia miasta na dwa powiaty, zwane przez Niemców landraturami.

Budynek Landratury Poznań-Wschód 1 Kopia

W budynku oprócz pomieszczeń biurowych znajdowały się reprezentacyjna sala obrad i mieszkania landrata. Po odzyskaniu niepodległości i po II wojnie służył władzom powiatu poznańskiego, później Młodzieżowy Dom Kultury. W latach 80. XX wieku został zmodernizowany i rozbudowany o nowe skrzydło dla potrzeb dla wytwórni filmów animowanych a następnie zaadaptowany dla potrzeb poznańskiego oddziału TVP. TVP była tu do roku 2003, do czasu przeprowadzki na ulicę Sarafitek 8.

7 002 Kopia

Od czasu przeprowadzki budynek stał pusty a jego sprzedaż ciągnęła się osiem lat. Taki sobie przykład niegospodarności telewizji publicznej, budynek nie był wykorzystywany a zmieniające się zarządy Telewizji Polskiej wielokrotnie podkreślały, że brakuje im pieniędzy z abonamentu na działalność programową. 29 września 2011r wreszcie nabył go prywatny przedsiębiorca z Poznania, podobno za kwotę około 10 milionów zł.

W części w nowszej części z lat 70, od strony ul. Solnej planowany jest hostel, zaś w reprezentacyjnej części gmachu z efektownym wejściem od strony al. Niepodległości, swoją siedzibę znajdą prawdopodobnie banki oraz kancelarie prawne.

7 091 Kopia

Gmach zbudowany w uproszczonych klasycznych formach zwiastujące nadchodzące art déco i modernizm, jedna z pierwszych prób wprowadzenia rodzącego się modernizmu w Poznaniu. Budynek pierwotnie miał trzy skrzydła z asymetrycznie zakomponowaną elewacją frontową, skierowaną w stronę Alei Niepodległości. Elewacja jest silnie nacechowana wertykalnie (lizeny, wysokie szczyty, wejście przez reprezentacyjny, wysoki portyk).

W szczycie orzeł….

Budynek Landratury Poznań-Wschód 1

Zapraszam na następny spacer na ulicę Młyńską…:)

Po fyrtlach Poznania 82 – Plac Wielkopolski

Plac Wielkopolski

r 004

Od czasów średniowiecznych było to przedmieście Glinki, które stanowiło teren cegielniany leżący na północ od Góry Przemysła. Teren ten zajmowały głównie cegielnie oraz młyny napędzane wodami płynącej tędy Bogdanki. Właściwa urbanizacja tych terenów zaczęła się w drugiej połowie XVIII wieku, gdy część  terenów nabył ówczesny poznański restaurator Jan Geisler. Na początku XIX wieku ziemie u podnóża Góry Przemysła nabyli Sapiehowie. Teren rozplanowano, wydzielono duży prostokątny plac targowy (jeden z placów zaprojektowanych przez Davida Gille’ego w ramach nowego miasta), który od nazwiska właścicieli nazwano Sapieżyńskim, nazwa utrzymywała się do II wojny światowej. Zbigniew Zakrzewski pisze w swojej książce „Ulicami mojego Poznania” „…Od chwili jego uformowania i zabudowy, w początku zeszłego stulecia, przez blisko półtora wieku nosił nazwę placu Sapieżyńskiego. Jako, że teren ten, w średniowieczu przez cegielnie zajęty, należał do Sapiehów. Na powstałym tuż po roku 1800 placu panował krajobraz zgoła sielankowy. Południową jego część wypełniał staw zamkowy z młynem, rozlewisko przepływającej tędy ku wschodowi, w stronę Warty, rzeczki Bogdanki.. W roku 1876 staw został zasypany i na dużej przestrzeni powstało targowisko, w okresie międzywojennym największe w Poznaniu, zajmujące całe wnętrze placu…”. Staw na krótko przekształcono w kąpielisko, obsadzony drzewami, z odbijającymi się w stawie zamkiem, tworzyły malowniczą całość.

52cbc74fd3

Fotopolska_639845

Fotopolska_617322 Kopia

Plac był główną areną zdarzeń podczas rozruchów wywołanych przez głodujących bezrobotnych wiosną 1847 roku.

Czytaj dalej Po fyrtlach Poznania 82 – Plac Wielkopolski