Archiwum miesiąca: wrzesień 2015

Po fyrtlach Poznania 87a – Plac Wolności – pierzeja południowa

14 września, 2015UncategorizedJan Kaczmarek

Pierzeja południowa pierzeja Placu Wolności

Budynek PKO BP –
Poprzednio na tym miejscu stał Hotel Północny („Hotel du Nord”) zbudowany w roku 1805. Pod koniec XIX wieku właścicielem budynkiem stał się Bank Związku Spółek Zarobkowych ( centrala finansowa spółdzielczości banków ludowych), zał. 1885 w Poznaniu. Zbigniew Zakrzewski tak wspomina to miejsce w książce „Ulicami mojego Poznania” „….Hotel Północny ostatecznie ustąpił miejsce nowemu właścicielowi, Bankowi Związku Spółek Zarobkowych. Od pierwszej wojny światowej była tam czynna Kasa Oszczędności – Kwilecki- Potocki, trudniąca się przyjmowaniem depozytów i drobnych oszczędności..” .
Od 1 grudnia 1931 roku otwarto w budynku ekspozyturę Pocztowej Kasy Oszczędności, która, z uwagi na duże zainteresowanie klientów, wymagała rozbudowy. Zaczęto myśleć o rozbiórce budynku i wybudowaniu nowej siedziby firmy. Konieczne stało się postawienie budynku bankowego z prawdziwego zdarzenia, który mógł sprostać rozwijającemu się rynkowi bankowemu.

W 1934 ogłoszono konkurs na budowę nowej siedziby. Propozycje napływały głównie z warszawskich pracowni. W konkursie zwyciężyli warszawscy architekci – Jadwiga Dobrzyńska i Zygmunt Łoboda. Pojawił się pomysł zbudowania drapacza chmur . Protesty mieszkańców a także opór urzędników miejskich, szczególnie Władysława Czarneckiego, głównego i znanego architekta Poznania. Szło o ustaloną dla Placu Wolności linię zabudowy – 5 pięter i 17,5 metra wysokości. Mimo kłopotów z budową ( w wykopie fundamentów pojawiła się kurzawka, zaczęły pękać ściany sąsiedniego budynku) budynek został zbudowany w latach 1935 – 1937, ale nie wieżowiec a jedynie gmach do wysokości zabudowy Placu Wolności i z dodatkową kondygnacją zamiast spadzistego dachu. Wykonawca była firma Edmunda Rychlickiego.

Pierwotny projekt autorstwa Jadwigi Dobrzyńskiej i Zygmunta Łobody

W uroczystości otwarcia udział wzięli m.in. wicepremier Eugeniusz Kwiatkowski, arcybiskup Walenty Dymek, prezes Pocztowej Kasy Oszczędności, i licznie zgromadzeni mieszkańcy Poznania….. Podówczas był to najnowocześniejszy i największy budynek bankowy w Polsce. Kosztował 2,5 miliona ówczesnych złotych, zaplanowany budżet został przekroczony o ponad 30%. Początkowo gmach nie był w pełni wykorzystywany – część podnajmowano m.in. Konserwatorium Muzycznemu.
W czasie wojny Niemcy urządzili tu główną pocztę, a zaraz po wojnie, od 17 lutego 1945 roku, funkcjonował w budynku II Urząd Pocztowy Poznań. Z czasem bank zajął wszystkie pomieszczenia w gmachu. Ulokował się tu I Oddział PKB BP w Poznaniu, który należy do czołówki krajowej, a przez wiele lat uchodził za największy oddział tego banku w Polsce.

Architektura

Przy budowie po raz pierwszy w Poznaniu zastosowano konstrukcję stalową, zaprojektowaną przez prof. Wacława Żenczykowskiego. Gmach PKO BP był jednym z najbardziej imponujących obiektów bankowych w Polsce miedzywojennej, a także i w dniu dzisiejszym stanowi doskonały przykład wczesnomodernistycznej wizji dużego banku. Obiekt składa się z dwóch bloków równoległych, pomiędzy którymi umieszczono salę operacyjną wspartą na dużych filarach i nakryta świetlikiem, zraszanym latem w celu schłodzenia. Oświetlenie generowane poprzez ukryte punkty świetlne. Ostatnie piętro przeznaczono na mieszkania. Fasada pokryta płytami żółtego piaskowca polskiego z okolic Kielc oraz granitem z Wołynia. Rodzimy kamień zastosowano również w luksusowych wnętrzach urządzonych z wykorzystaniem naturalnego piękna materiałów. Oprócz Granitów i kolorowych wapieni zastosowano również połyskliwy chrom i okładziny fornirowe.
Kolejne modernizacje nie zatarły cech stylowych, na uwagę zasługuje fakt, że duża część wyposażenia przetrwała do dzisiaj. Obiekt eksploatowany jest zgodnie z pierwotnym założeniem przez PKO BP I Oddział w Poznaniu.
Budynek wpisany do rejestru zabytków jako „ Pocztowa Kasa Oszczędności, ob. PKO BP” pod nr A 204 z dnia 08.11,1978r.

Pocztowa Kasa Oszczędności
Pocztowa Kasa Oszczędności – bank utworzony dekretem z 7 lutego 1919 roku przez naczelnika państwa Józefa Piłsudskiego jako „Pocztowa Kasa Oszczędności”. Bank zyskał osobowość prawną jako instytucja państwowa i działająca pod kontrolną i z gwarancjami państwa
Od 1 lutego 1921 siedzibą Pocztowej Kasy Oszczędności w Poznaniu były gmachy pocztowe: przy ulicy 23 Lutego i przy Dworcu Zachodnim.

W 1922 powstał budynek przy ul. Dąbrowskiego 6 (nie istnieje), 1 grudnia 1931 otwarto ekspozyturę przy Placu Wolności 2, która, z uwagi na duże zainteresowanie klientów, wymagała rozbudowy. W latach 1935 – 1937 wybudowano nową siedzibę PKO przy Placu Wolności 2 (opisaną wcześniej). W kwietniu 1945 działalność banku została wznowiona. W latach 1949–1950 Pocztowa Kasa Oszczędności została przekształcona w Powszechną Kasę Oszczędności.

Dom Handlowy Hasse & Co

Z budynkiem PKO BP sąsiaduje konfekcyjny Dom Handlowy Hasse & Co – wzniesiony w 1908 roku

Budynek łączy w sobie formy neobarokowe z secesyjnymi detalami. Na fasadzie budynku figury dziecięce z trybutami tekstylnymi i postać Merkurego. Parter i piętro były przeznaczone na handel (tekstylia, konfekcję….), w pozostałości znajdowały się apartamenty….

W czasach PRL były na parterze popularne delikatesy… dziś Citibank Handlowy …

Dom Brandtów – Przy Placu Wolności 8

Neobarokowa kamienica z 1912 r. powstała dla firmy handlowej Leopolda i Bertholda Brandtów. Dom ten, z wysuniętym do przodu szerokim wykuszem, został prawdopodobnie zaprojektowany przez Martina Sonnabenda. Architektura obiektu odbiega znacząco od pobliskich realizacji, np. Banku Włościańskiego, czy domu handlowego Hassego. Według Marcina Libickiego, budynek jest niezdecydowany architektonicznie i brak mu myśli przewodniej, niefortunnie zaaranżowana część centralna w kontraście z ponurymi niszami balkonów.

W budynku mieścił się wielki „Magazyn sprzętów kuchennych, szkła i porcelany” firmy Moritz Brandt oraz sklep Stefana Centowskiego z konfekcją męską”. Na dwóch dolnych kondygnacjach znajdują się przeszklone lokale, dawniej użytkowane jako jednoprzestrzenne. Podobno przy wejściu do budynku, w latach 50. XX wieku, (według innych teorii w latach 30. podczas PeWuKi ) umieszczono dwie płaskorzeźby związane ze sportem – Łuczniczkę i Dyskobola, początkowo nagie, później dorobiono im spodenki. Choć inne źródła np. „Przewodnik po zabytkach i historii” pod redakcją Janusza Pazdera, wskazują, że rzeźby były umieszczone przy wejściu do budynku nr 6 – domu handlowym Michaelisa i Kantorowicza. Po roku 1989 płaskorzeźby usunięto.

Obecnie budynek nadal pełni funkcje usługowe, mają tu siedziby oddziały Banku BPS i Banku Millennium oraz na wyższych piętrach mieszkania.

Obecnie budynek nadal pełni funkcje usługowe, mają tu siedziby oddziały Banku BPS i Banku Millennium oraz na wyższych piętrach mieszkania.

Bank Włościański

Siedzibę Banku Włościańskiego zbudowanego 1912 roku według projektu Stefana Cybichowskiego i Czesława Leitgebera.

Bank Włościański Tow. Akc – założony w 1872 roku. Współzałożycielem i głównym udziałowcem Banku Włościańskiego w Poznaniu był Jan Kanty Działyński ( Hrabia – polski działacz społeczny i polityczny, powstaniec, prezes towarzystwa literacko-historycznego, wydawca bibliotek nauk ścisłych, redaktor, ostatni z rodu Działyńskich , właściciel dóbr kórnickich.). Zadaniem banku było pomóc Polakom, włościanom, w gospodarowaniu i nie dopuszczaniu do odsprzedaży ziemi, firm w ręce niemieckie… Był jako kontra dla Niemieckiego Ostbanku, stojącego na przeciw na Placu Wolności… 1917 spółka zmienia nazwę na Bank Handlowy, Tow. Akc. w Poznaniu. Po nabyciu w 1921 Banku Kupiectwa Polskiego, bank przyjął nazwę Polskiego Banku Handlowego. Bank pod koniec lat dwudziestych XX wieku zaczął się pogrążać w kłopotach finansowych, w efekcie w 1929 roku przeszedł pod nadzór sądowy i w latach 1934 do 1939 nastąpiła trwała likwidacja banku.

Architektura

Budynek o charakterze bankowo-handlowo-mieszkalnym. Fasada z wybrzuszonym, pozornym ryzalitem, artykułowana jest kanelowymi, jońskimi pilastrami w wielkim porządku. Całość zwieńczona wydatnym gzymsem z trójkątnym naczółkiem nakrywał niegdyś wysoki, ceramiczny dach. Autorem zdobień był jeden z czołowych polskich rzeźbiarzy Franciszek Flaum… Rzeźby przedstawiają popiersie Jana Kantego Działyńskiego- nad wejściem, po bokach balkonu drugiego piętra alegorie przemysłu i handlu, nad oknami trzeciego piętra płaskorzeźbione medaliony m.in. z głową Merkurego. Pomieszczenia banku znajdowały się w głębi kamienicy, od frontu lokale handlowe, na wyższych piętrach mieszkania.

Na następny spacer zapraszam wokół Arkadii na „Po fyrtlach Poznania 87b „

Po fyrtlach Poznania 86b – Plac Wolności – Fontanna Higiei

14 września, 2015Fontanna Higiei, Plac WolnościJan Kaczmarek

Fontanna Higiei i Fontanna Wolnosci

Naprzeciw Biblioteki Raczyńskich Fontanna Higiei przedstawiający grecką Boginię zdrowia i higieny… o rysach Konstancji Raczyńskiej, żony Edwarda Raczyńskiego .

Po ukończeniu w roku 1840 r. budowy wodociągu, finansowanego w dużej części przez Raczyńskiego, postawiono cztery studnie. Główną, najbardziej okazałą, miała być studnia u zbiegu al. Marcinkowskiego i ul. 23 Lutego (dawniej Wilhelmowskiej i Fryderykowskiej) ozdobiona figurą bogini zdrowia i higieny Higiei. Początkowo zamierzano ustawić studnię przed gmachem Biblioteki Raczyńskich ale kłopoty z brakiem wody spowodowały, że ostatecznie stanęła naprzeciw budynku Ziemstwa Kredytowego. Projekt cokołu pod figurę Higei wykonał architekt Christian Gottlieb Cantian z Berlina. Na frontonie cokołu z piaskowca brązowy medalion przedstawiający pioniera przyrodolecznictwa, Wincenta Priessnitza z cytatem z hymnu Pindara: 'Nic lepszego nad wodę’, niżej medalionu głowa lwa z cieknącą wodą (od Wincenta Priessnitza – prawdopodobnie polska nazwa „prysznic”).

Pierwszy posąg powstał w roku 1841 zamówiony przez Edwarda Raczyńskiego a wyrzeźbiony przez Alfreda Wolffa, miał rysy Konstancji Raczyńskiej, żony Edwarda Raczyńskiego. Posąg został odlany w 1844 roku w hucie Lauchhammer. Raczyński uwikłany w spory wokół Złotej Kaplicy zwlekał z odbiorem posągu, studnię zdobił sam cokół. Potem na miejscu cokołu pobudowano fontannę Kronthala a cokół przeniesiono na południowy kraniec Al. Marcinkowskiego i umieszczono na nim rzeźbę Higiei. Był to już drugi odlew posągu zamówiony przez wnuka Edwarda Raczyńskiego na prośbę poznańskiego magistratu. Uroczyste odsłonięcie, kompletnej już studzienki nastąpiło 9 lutego 1908 roku studzienka stała tam do 1971 roku.

W 1971 roku studzienkę przeniesiono w miejsce przed Bibliotekę Raczyńskich, gdzie z przerwą w latach 2004-2009 (budowa parkingu podziemnego). W tym czasie pomnik poddano renowacji – przywrócono wypływ wody z pyska lwa, na zachodniej stronie dodano napis:
„Edward Raczyński obdarzył miasto w r.1841 nowym wodociągiem doprowadzając wodę źródlaną ze Wzgórza Winierskiego i wybudował tę studnię na zbiegu ul. 23 lutego z Al. Marcinkowskiego poświęcając ją Wincentemu Priessnitzowi /1799-1851/ twórcy wodolecznictwa. Posąg Higiei-bogini zdrowia, noszącej rysy żony fundatora, Konstancji Raczyńskiej, umieszczony został w 1908 r., gdy studnię przeniesiono na Al. Marcinkowskiego u wylotu ul. Walki Młodych. Na obecnym miejscu studnia została umieszczona w r. 1971”

Fontanna Higiei do dzisiaj zdobi Plac Wolności i pozwala się napić zimnej wody z lejącej się z pyska lwa.

Na miejscu studzienki, którą miała zdobić Higea, na narożniku al. Marcinkowskiego i ul. 23 Lutego (dawniej Wilhelmowskiej i Fryderykowskiej), gdzie stał sam cokół (i kiosk)…

zbudowano fontannę Kronthala,

Natomiast pierwszą rzeźbę odlaną w 1844 roku w hucie Lauchhammer odebrała Konstancja Raczyńska dopiero po śmierci męża i postawiła na jego grobowcu w Zaniemyślu, Konstancja nadal pilnuje męża.

I tuż obok, nowa fontanna , Fontanna Wolności powstawała 2010 roku

–dwa przeszklone żagle, po których leje się woda. Podobno nocą wygląda ładnie bo zmienia kolory, ale nie widziałem… czy ładna…. Nie wiem, mnie się nie bardzo podoba.. ale w fonntanie można się można wykąpać.. woda poddana jest filtracji.

Zapraszam na dalszy spacer, dalej po Placu Wolności na „Po fyrtlach Poznania 87 – Plac Wolności” – południowa pierzeja … 🙂

Po fyrtlach Poznania 86a – Plac Wolności – Biblioteka Raczyńskich

14 września, 2015Biblioteka Raczyńskich, Plac Wolności, ŚródmieścieJan Kaczmarek

Biblioteka Raczyńskich

Ufundowali ją bracia Edward i Anatazy Raczyńscy w 1824 roku. Otwarta 5 maja 1829 r. Raczyńscy mieli koncepcję zrobienia z Poznania „Nowych Aten” jako centrum życia społecznego i kulturalnego Wielkopolski.

Status fundacyjny przekazywał ją na własność miasta..…„Niżej podpisany przejęty chęcią ułatwienia każdemu środków nabywania nauk i wiadomości zakłada w Poznaniu w miejscu swego urodzenia Bibliotekę publiczną, którą wraz z domem w tym celu (…) wystawionym, ze wszystkimi w nim znajdującymi się obecnie książkami, oraz funduszami na uposażenie przeznaczonymi, temuż miastu tytułem własności w wieczne nadaje posiadanie. (…) Przeznaczeniem Biblioteki Raczyńskich jest aby w czytelni, która w tejże będzie urządzoną, każdy bez różnicy osób w dniach i godzinach oznaczonych miał prawo z niej korzystać.” oraz stwierdzał, że powinno być ..”dawane pierwszeństwo tym, które narodowość Wielkiego Księstwa Poznańskiego interesować mogą … przed książkami jedynie do zabawy służącemu i ulotnemi pismami. Z myślą o polskiej młodzieży gimnazjalnej postanowił gromadzić dzieła ogólne … z każdej literatury narodu” Status fundacyjny zastrzegał że funkcje kierownicze w bibliotece mogli pełnić jedynie Polacy

Pierwszą osobą sprawującą pieczę na zbiorami, liczącymi początkowo kilkanaście tysięcy tomów (głównie skupowanych przez fundatora z kasowanych klasztorów) ofiarowanych przez fundatora, był historyk Józef Łukaszewicz . Istotnym i bez wątpienia najcenniejszym darem był ten złożony w 1835 r. przez żonę fundatora, Konstancję. Ofiarowała ona zakupioną od Juliana Ursyna Niemcewicza część jego prywatnej biblioteki, w której znajdowały się znakomite historyczne materiały źródłowe, cenne manuskrypty, starodruki i atlasy.

Zbiory powiększały się dzięki prawu nadanemu w 1830 roku przez Fryderyka Wilhelma III zobowiązującemu wszystkich wydawców Wielkiego Księstwa do bezpłatnego dostarczenia do biblioteki jednego egzemplarza każdej wydanej książki..

Wejście do budynku

Po śmierci w 1864 r Rogera Raczyńskiego syna Edwarda Niemcy próbowali zgermanizować bibliotekę, jednak dzięki polskiemu księgozbiorowi i polskiemu personelowi Biblioteka nadal była ostoją polskiej kultury.

Po odzyskaniu niepodległości sytuacja Biblioteki się zmieniła. W 1924 roku miasto Poznań przejęło ją na swoje utrzymanie. Mimo trudności materialnych w okresie międzywojennym, księgozbiór się powiększał szczególnie poprzez dary Wielkopolan i organizacji polskich działających w okresie zaboru pruskiego.

widok z Alei Marcinkowskiego

W przeddzień wybuchu II wojny światowej, biblioteka posiadała w swoich zbiorach 165 tysięcy pozycji, których najcenniejszą część (17 tysięcy tomów pochodzących w znacznej części z czasów założyciela) w 1943 roku wywieziono do majątku Józefa Aleksandra Raczyńskiego w Obrzycku. Zniszczona w roku 1945, legł w gruzach budynek i spłonął liczący około 180 tysięcy woluminów księgozbiór (stanowiący ponad 90% bibliotecznych zbiorów przedwojennych).

po wojnie Biblioteka rozpoczęła swą działalność w budynku po dawnej szkole przy ulicy Święty Marcin 65. Budynek biblioteki przy Placu Wolności został odbudowany w latach 1953 – 1956.

Od roku 2010 realizowana była budowa nowego skrzydła biblioteki od strony Alei Marcinkowskiego , które pozwoliło na lepsze wyeksponowanie bibliotecznych zbiorów. Nowe skrzydło zostało oficjalnie otwarte 29 czerwca 2013 roku przez Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego

Nowy budynek zaprojektowany przez JEMS Architekci. Gmach jest połączony z dotychczasowym budynkiem Biblioteki Raczyńskich i liczy siedem kondygnacji. Na jego parterze znajdzie się biblioteka dla dzieci, sala wystawowa i herbaciarnia, na pierwszym piętrze – wypożyczalnia z uniwersalnym księgozbiorem oraz biblioteka dla niewidomych. Kolejne piętra zajmą: informatorium i katalogi, czytelnie, i magazyny zbiorów bibliotecznych.

Poprzez wycofanie w głąb działki największej część nowej biblioteki (magazyny), połączenie starego gmachu Biblioteki i nowej części w jeden niepodzielny obiekt, spowodowało, że wygląd zabytkowego gmachu, nie został zdominowany przez wielokrotnie większą kubaturę nowego budynku. Nowe skrzydło Biblioteki Raczyńskich zostało najlepszym projektem urbanistyczno-rewitalizacyjnym

Na następny spacer zapraszam wokół fontanna Higiei na – poznańskie fyrtle 56b – Fontanna Higiei

Po fyrtlach Poznania 85a – Plac Wolności

13 września, 2015Plac Wolności, ŚródmieścieLew Nachodu (Löwendenkmal), Plajta, Płyta pamiątkowa - miejsce przysięgi Powstańców Wielkopolskich, pomnik Fryderyka Wilhelma III, WilhelmsplatzJan Kaczmarek

Plac Wolności (Plajta) (w czasach zaborów Wilhelmsplatz, w czasach Księstwa Warszawskiego – Plac Napoleona)

– plac o wymiarach 85 na 205 m w Poznaniu znajdujący się na zachód od średniowiecznej części Miasta pomiędzy ulicą 3 Maja i alejami Marcinkowskiego.

Wkroczenie wojsk francuskich sprawiło, że plac otrzymał w latach 1806 – 1815 nowego patrona – Napoleona . Od początku XIX plac się zmieniał, ale już niemal od początku swego istnienia pulsował życiem towarzyskim, powstała tu kawiarnia i restauracja, urządzano przedstawienia i rozbrzmiewała muzyka. O jego charakterze zadecydowały budowle kulturalne, w tym polskie fundacje jak Biblioteka Raczyńskich, Bazar.. Plac w drugiej połowie XIX i pierwszej połowie XX wieku uatrakcyjniły ekskluzywne hotele, banki, luksusowe kamienice, na zachodzie stanął Teatr Miejski, na wschodzie był park,

zaś zachodnią część przekształcono w typowy plac z pomnikami. Pomnik nachodzki (Löwendenkmal) z 1870 roku, pierwszy pruski pomnik w mieście przedstawiał lwa oraz czterech żołnierzy, upamiętnienie zwycięstwa w wojnie siedmiotygodniowej w 1866 roku. Drugi pomnik postawiono u wylotu ulicy Kohleisa (dziś ul. Nowowiejskiego), generała Karola Fryderyka Steinmetza. Następny pomnik Fryderyka Wilhelma III z 1902 roku stanął przy wylocie ul. Nowej .

Po odzyskaniu niepodległości

Na początku powstania plac został zajęty przez Polaków . W dniu 26 stycznia 1919 roku żołnierze wielkopolscy złożyli uroczystą przysięgę (wydarzenie to upamiętnia znajdująca się na placu płyta). W kwietniu 1919 roku z placu usunięto niemieckie pomniki a w czerwcu 1919 roku plac nazwano Placem Wolności – tu rozpoczęło się wolność, tu zaczęło się Powstanie Wielkopolskie, tu odbyła się przysięga powstańców, tu zginął pierwszy powstaniec- Franciszek Ratajczak…. Plac się dalej zmieniał, w 1937 wybudowano okazałą siedzibę PKO BP – w modnym podówczas stylu wczesnego modernizmu… przed samą wojną plac rozkopano robiąc rowy obronne. Po śmierci Romana Dmowskiego próbowano plac nazwać Placem Romana Dmowskiego, jednak względy historyczne symbolizujące dążenia wolności obroniły nazwę.

Podczas wojny

znowu zmiana, plac uporządkowano i zmieniano znowu nazwę na Wilhelmowski. 16 sierpnia 1942 roku na placu odbył się zorganizowany przez Arthura Greisera międzynarodowy mecz bokserski między Niemcami a Chorwacją zakończony zwycięstwem Niemiec 12:4.

Po II wojnie

Do połowy XX wieku plac pełnił funkcję „serca miasta”, potem następowała powolna erozja śródmieścia, co spowodowało upadek znaczenia przestrzeni publicznych.W latach 60 XX wieku, plac przebudowano wg. projektu Witolda Milewskiego i Zygmunta Skupniewicza , wycięto drzewa, a najbardziej charakterystycznym elementem tego projektu stała się, znajdująca się w północnej części placu pomnik Higiei. W latach 2005 – 2006 pod placem zrobiono podziemny parking a pomnik Higiei zastąpiono klombem. Jesienią 2009 roku ponownie odsłonięto pomnik Higiei, który powrócił na płytę placu po renowacji i stanął w obecnym miejscu, przed Biblioteką Raczyńskich.. W czerwcu 2012 r na placu pojawiła się następna fontanna – Fontanna Wolności składającą się z dwóch skrzydeł 10 metrowych po których spływa woda. Płytę placu wykorzystuje się dla różnych celów począwszy od ekspozycyjnych (np. międzynarodowa wystawa rzeźby monumentalnej Preludium. Rzeźba w mieście, maj-czerwiec, 2008), po wielki sezonowy ogródek piwny.

Płyta pamiątkowa – miejsce przysięgi Powstańców Wielkopolskich
Na Placu Wolności, przed wschodnią fasadą Arkadii wmurowana pozioma płyta pamiątkową, na której metalowymi literami upamiętniono miejsce złożenia 26 stycznia 1919 roku uroczystej przysięgi uroczystej przysięgi żołnierskiej przez Powstańców Wielkopolskich. W narożnikach płaszczyzny umieszczono cztery płaskorzeźby krzyża powstańczego. Projekt tablicy wykonały Anna Krzymańska i Jolanta Drzewoska.

Przed przysięgą powstańców została odprawiona msza święta przy ołtarzyku wykonanym ze srebrnych plakiet z Kaplicy Matki Boskiej Różańcowej z kościoła Dominikanów. Plakiety te po kasacie zakonu wykupił Tytus Działyński i zlecił wykonie ołtarzyka, który później został wykorzystany w czasie zaprzysiężenia Wojska Polskiego w czasie Powstania Wielkopolskiego. Ołtarzyk znajduje się w Zamku Kórnickim i stoi w Sala Mauretańskiej.

Wcześniej, na miejscu gdzie dzisiaj płyta pamiątkowa, stał od 27 czerwca 1870 roku pomnik tzw Lew Nachodu (Löwendenkmal) – upamiętniał on żołnierzy V korpusu armii pruskiej, stacjonującego na terenie Prowincji Poznańskiej, którzy zginęli w bitwie pod Nachodem 27 czerwca 1866 roku w czasie wojny prusko – austriackiej. Zburzony w kwietniu 1919 roku.

Zapraszam na spacer po Placu Wolności, tym razem żeby zobaczyć Plac bardziej z bliska, zobaczyć niektóre budynki, budowle, ……