Archiwum kategorii: Śródmieście

Po fyrtlach Poznania 83 – Ulica Solna

Ulica Solna

4a 068

7 092 Kopia

Ulica Solna biegnie od ul. Działowej i Placu Wielkopolskiego do Alei Niepodległości (kiedyś Wały Leszczyńskiego).
W swojej historii nazywała się różnie , najpierw była ulicą Magazynową (Magazinstrasse) , wytyczona w pierwszej dekadzie XIX wieku, krótko po wytyczeniu (w roku 1801) północnego odcinka Alei Wilhelmowskich (Marcinkowskiego). Już w 1919 roku na planie miasta (na podkładzie z 1803 r) pojawia się „Magazinstrasse”. Przy ulicy tej za czasów pruskich znajdowały się różne magazyny np. Królewski Magazyn Zboża i Mąki, a spichlerz z czasów napoleońskich przetrwał do II wojny światowej, był tu również magazyn soli. Były to głównie magazyny wojskowe, na planach miasta i ich opisach wspomina się w tym miejscu o intendenturze lub prowianturze. W 1899 roku ulica zostaje podzielona na dwie ulice, zachodni odcinek – ulica Magazynowa (Magazinstrasse) i wschodni – ulica Seeckta (Seecktstrasse – nazwa od pochodzącej od nazwiska pruskiego generała),, niektórzy nazywali ją ulica Sekciarską.

4a 069 Kopia

Granicą podziału była ulica Młyńska. Po odzyskaniu niepodległości od 16. 6. 1919 odcinek zachodni został nazwany „ul. Solną“ – nazwa od pruskich, rządowych magazynów soli, które znajdowały się na terenie gdzie dzisiaj zbudowany gmach sądu. Nazwę wschodniego odcinka zmieniono na „ulicę Antoniego Babińskiego”. Ulica tworzyła dawniej część pl. Działowego. (Babiński był emisariuszem Towarzystwa Demokratycznego Polskiego, w styczniu 1847 za zranienie żandarma pruskiego został skazany na śmierć. Wyrok wykonano publicznie w Poznaniu na Placu Działowym poprzez rozstrzelanie. Jego śmierć stała się sygnałem do manifestacji patriotycznych i nabożeństw). Babiński patronował wschodniemu odcinkowi ulicy w latach 1919 – 1950. Po roku 1950 zniknęła już nazwa Babińskiego a Solna obejmuje całą ulicę.

9 014 Kopia

Po roku 1828 po zaakceptowaniu przez króla pruski Fryderyk Wilhelm III budowy twierdzy Poznań, ulice Magazynową zaczęto zabudowywać budynkami wojskowymi. Powstał:

Plac Działowy –

W 1801 roku na miejscu skonfiskowanych karmelitom ogrodów klasztornych utworzono „plac paradowy” (Paradeplatz). Później odbywały się na nim ćwiczenia artylerii, z tych względów nazwany „placem Działowym” (Kanonenplatz).

Dowództwo Generalne

 Na wprost wylotu ulicy Wilhelmowskiej (Aleje Marcinkowskiego) na Placu Działowym, w 1889 powstał okazały gmach zbudowany w formach neorenesansowych dla Dowództwa Generalnego (General –Kommando des V Armee-Korps). Gmach zamykał panoramę Alei Marcinkowskiego (Wilhelmstrasse).

kopia z z12930478Q,Aleje-Marcinkowskiego Kopia

Parter budynku boniowy, piętro zaś ceglane z ozdobnymi obramieniami okiennymi. Elewację budynku wieńczył wsparty na konsolach gzyms oraz balustrada. Budynek posiadał liczne wykusze, wewnątrz piękna sala bankietowa i klatka schodowa.

sol 1

Sol 2

po stronie wschodniej obszerny podjazd, przed którym znajdował się pomnik upamiętniający Cesarza Wilhelma I.

poznan-poczatek-xx-w-dowodztwo-glowne-maly-format-4269706380

27

W części północnej, na tyłach budynku znajdowała się oficyna – jedyny ocalały fragment Dowództwa Generalnego obecnie użytkowany przez Uniwersytet Artystyczny.

9 008 Kopia

Dowództwo Generalne służyło celom wojskowym aż do 1945 roku, kiedy to budynek został poważnie uszkodzony i  rozebrany, została tylko wspomniana oficyna. Dzisiaj oprócz oficyny użytkowanej przez Uniwersytet Artystyczny na byłym Placu powstał Ogródek Jordanowski nr 1 i trochę drzew.

9 014 - Kopia (2)

 

Budynek Prokuratur Poznańskich ulica Solna
Budynek Prokuratur Poznańskich – obiekt przy Solnej 10/Hejmowskiego to czterokondygnacyjny budynek, który został wzniesiony w latach 2005- 2008. Zaprojektowali go architekci z pracowni Wojciecha Kolesińskiego.

4a 070 Kopia

Budynek mieszczący wszystkie poznańskie prokuratury rejonowe oraz prokuraturę okręgową i apelacyjną. Całkowita powierzchnia tej nieruchomości wynosi prawie 14 tys. m2.. koszt siedziby to 48 mln zł. Niedaleko znajdują się biurowiec Temida, Sąd Okręgowy. Przy gmachu stoi pomnik Adwokatów Czerwca ’56.

en face wygląda skromnie, ale kiedy trochę zajrzymy od boku….

7 100 Kopia

Pomnik Adwokatów Czerwca ’56 

pomnik przy narożniku ulicy Solnej i Stanisława Hejmowskiego w Poznaniu (przy gmachu prokuratur), upamiętniający adwokatów – obrońców w procesach poznańskiego Czerwca 1956. Obelisk został oficjalnie odsłonięty 19 czerwca 2010 roku, w przededniu 54. rocznicy wydarzeń czerwcowych. Uroczystego odsłonięcia dokonali prezydent Poznania Ryszard Grobelny, Zofia Gutowska – córka Michała Grzegorzewicza, adwokata, który wraz ze Stanisławem Hejmowskim był nieformalnym przywódcą ławy obrończej procesów robotników po 1956 roku. Pomnik powstał z inicjatywy Okręgowej Izby Adwokackiej w Poznaniu i ma być hołdem dla wszystkich adwokatów broniących w procesach politycznych. To poznańscy adwokaci nie dopuścili, by ze strajkujących zrobić chuliganów. Wielu z nich zostało przez to pozbawionych praw do wykonywania swojego zawodu, inni byli prześladowani. Pomnik jak i napis zaprojektował poznański architekt Andrzej Kurzawski. Napis na pomniku głosi: „Adwokatom, niezłomnym obrońcom w procesach czerwca 1956 i procesach politycznych”

7 102

Szkoła muzyczna przy ulicy Solnej 12.

Budynek powstał w 1972 roku i obecnie mieści się tu Poznańska Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II stopnia im. M. Karłowicza i Poznańska Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I stopnia nr 1 im. H. Wieniawskiego.

7 099 Kopia

W 2011r podczas konkursu Wieniawskiego w Poznaniu przy pomniku Adama Mickiewicza na przeciwko Auli UAM stała styropianowa głowa Henryka Wieniawskiego zaprojektowana przez artystę rzeźbiarza Jakuba Psuję. Od dzisiaj 21 kwietnia 2012 roku staraniem dyrekcji będzie stała przed szkołą której patronuje Henryk Wieniawski.

7 097 Kopia

I narożnik Solnej i Młyńskiej, najdłuższej ulica Poznania (Jak tu wejdziesz, do tego budynku- można długo nie wyjść), to areszt jako kontynuacja więzienia istniejącego wcześniej przy placu Sapieżyńskim (Wielkopolskim) od 1802. Budynek penitencjarny  przy ul. Młyńskiej zbudowano około 1907. Całość zmodernizowano w latach 70. XX wieku.

4a 072 - Kopia (2)

Koszary Huzarów

 Po północno – zachodniej stronie powstał w 1850 roku nowy kompleks koszarowy dla drugiego Pułku Huzarów. Należał do największych budowli wojskowych na terenie miasta.

koszary husarów

Koszary_Huzarów_-_kasyno_oficerskie_-_191x

W roku 1888 do koszar przeniesiono pruski 20. Pułk Artylerii Polowej, a sam budynek szybko zaczęto nazywać „Koszarami Artyleryjskimi”. Koszary z trapezoidalnym dziedzińcem i z okalającymi go z trzech stron budynkami stajni.

sol2 002

Koszary podczas wojny poważnie uszkodzone, nie zostały odbudowane, dzisiaj na ich miejscu Hotel „Ikar”.

7 085 Kopia
Na planach 1910 roku przy ul. Magazynowej widać już nowy budynek, który został wybudowany z czerwonej cegły.

solna 1 005

7 094 Kopia

Jego głównymi elementami były trzy bloki wieżowe, przewyższające łączniki. Środkowy wyróżniał się ozdobnym, szczytem. Częścią kompleksu jest także remiza artyleryjska oraz ujeżdżalnia. Ze względu na kolor cegły budynków po obu stronach ulicy, potocznie zaczęto rozróżniać „Białe” i „Czerwone”.

7 005 Kopia

Po wyzwoleniu Wielkopolski w 1919 r., Czerwone Koszary przy ul. Magazynowej zostały przejęte przez Wojsko Wielkopolskie. W kwietniu 1919 r. budynek stał się miejscem formowania Dywizjonu Artylerii Konnej Wielkopolskiej. Budynek koszarowy w tym miejscu przetrwał do dziś. Nadal jest on własnością Wojska Polskiego.

7 006 Kopia

Stanowi on siedzibę kilku instytucji wojskowych, w tym Prokuratury Wojskowej.

7 007

Landratura Poznań-Wschód

 Przed skrzyżowaniem z Aleją Niepodległości – budynek dawnej Landratury Poznań-Wschód z 1908- 1910r, służył dla powiatu Poznań – Wschód, projekt Franza Josepha Weissa. Powstanie tego obiektu wiąże się ze skokowym rozwojem Poznania na przełomie XIX i XX w., czego wynikiem była konieczność podzielenia miasta na dwa powiaty, zwane przez Niemców landraturami.

Budynek Landratury Poznań-Wschód 1 Kopia

W budynku oprócz pomieszczeń biurowych znajdowały się reprezentacyjna sala obrad i mieszkania landrata. Po odzyskaniu niepodległości i po II wojnie służył władzom powiatu poznańskiego, później Młodzieżowy Dom Kultury. W latach 80. XX wieku został zmodernizowany i rozbudowany o nowe skrzydło dla potrzeb dla wytwórni filmów animowanych a następnie zaadaptowany dla potrzeb poznańskiego oddziału TVP. TVP była tu do roku 2003, do czasu przeprowadzki na ulicę Sarafitek 8.

7 002 Kopia

Od czasu przeprowadzki budynek stał pusty a jego sprzedaż ciągnęła się osiem lat. Taki sobie przykład niegospodarności telewizji publicznej, budynek nie był wykorzystywany a zmieniające się zarządy Telewizji Polskiej wielokrotnie podkreślały, że brakuje im pieniędzy z abonamentu na działalność programową. 29 września 2011r wreszcie nabył go prywatny przedsiębiorca z Poznania, podobno za kwotę około 10 milionów zł.

W części w nowszej części z lat 70, od strony ul. Solnej planowany jest hostel, zaś w reprezentacyjnej części gmachu z efektownym wejściem od strony al. Niepodległości, swoją siedzibę znajdą prawdopodobnie banki oraz kancelarie prawne.

7 091 Kopia

Gmach zbudowany w uproszczonych klasycznych formach zwiastujące nadchodzące art déco i modernizm, jedna z pierwszych prób wprowadzenia rodzącego się modernizmu w Poznaniu. Budynek pierwotnie miał trzy skrzydła z asymetrycznie zakomponowaną elewacją frontową, skierowaną w stronę Alei Niepodległości. Elewacja jest silnie nacechowana wertykalnie (lizeny, wysokie szczyty, wejście przez reprezentacyjny, wysoki portyk).

W szczycie orzeł….

Budynek Landratury Poznań-Wschód 1

Zapraszam na następny spacer na ulicę Młyńską…:)

Po fyrtlach Poznania 82 – Plac Wielkopolski

Plac Wielkopolski

r 004

Od czasów średniowiecznych było to przedmieście Glinki, które stanowiło teren cegielniany leżący na północ od Góry Przemysła. Teren ten zajmowały głównie cegielnie oraz młyny napędzane wodami płynącej tędy Bogdanki. Właściwa urbanizacja tych terenów zaczęła się w drugiej połowie XVIII wieku, gdy część  terenów nabył ówczesny poznański restaurator Jan Geisler. Na początku XIX wieku ziemie u podnóża Góry Przemysła nabyli Sapiehowie. Teren rozplanowano, wydzielono duży prostokątny plac targowy (jeden z placów zaprojektowanych przez Davida Gille’ego w ramach nowego miasta), który od nazwiska właścicieli nazwano Sapieżyńskim, nazwa utrzymywała się do II wojny światowej. Zbigniew Zakrzewski pisze w swojej książce „Ulicami mojego Poznania” „…Od chwili jego uformowania i zabudowy, w początku zeszłego stulecia, przez blisko półtora wieku nosił nazwę placu Sapieżyńskiego. Jako, że teren ten, w średniowieczu przez cegielnie zajęty, należał do Sapiehów. Na powstałym tuż po roku 1800 placu panował krajobraz zgoła sielankowy. Południową jego część wypełniał staw zamkowy z młynem, rozlewisko przepływającej tędy ku wschodowi, w stronę Warty, rzeczki Bogdanki.. W roku 1876 staw został zasypany i na dużej przestrzeni powstało targowisko, w okresie międzywojennym największe w Poznaniu, zajmujące całe wnętrze placu…”. Staw na krótko przekształcono w kąpielisko, obsadzony drzewami, z odbijającymi się w stawie zamkiem, tworzyły malowniczą całość.

52cbc74fd3

Fotopolska_639845

Fotopolska_617322 Kopia

Plac był główną areną zdarzeń podczas rozruchów wywołanych przez głodujących bezrobotnych wiosną 1847 roku.

Czytaj dalej Po fyrtlach Poznania 82 – Plac Wielkopolski

Po fyrtlach Poznania 81 – Aleje Marcinkowskiego cd

Aleje Karola Marcinkowskiego dalszy ciąg spaceru

Zachodnia pierzeja Alei..

Budynek Sądu Okręgowego ( na narożniku Alei Marcinkowskiego 32 i ulicy Solnej)
Pierwotny budynek sądu jako pruski Sąd Ziemiańskim, zbudowany w latach 1873 – 1875 na miejscu dawnego magazynu soli. Budynek projektował Heinrich Koch, jednak zgodnie z przyjętą procedurą do budowli urzędowych, ostateczna wersja musiała być zatwierdzona w Berlinie i opracowali ją Heinrich Herrmann i Edward Jacobsthal.

28.10. 039

Sąd x Kopia
Na miejscu wypalonego czasie wojny budynku pruskiego Sądu Ziemiańskiego wybudowano w latach 1952 – 53 nową siedzibę sadu. Projekt Stanisława Podgórskiego. Budynek nadbudowano w latach 1996- 97 dodając ostatnią kondygnację. Na osi fasady widnieje napis łaciński: „Justitia omnibus fiat”(Niech sprawiedliwość dla wszystkich).
W maju 2015 roku otwarto nową siedzibę przy ul. Hejmowskiego a budynek przy Alejach Marcinkowskiego od 1 lipca 2015 r został siedzibą Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda.

8de Marcinkowskiego II Kopia

8db Marcinkowskiego II Kopia

Obok sądu od południa zabytkowy budynek (z 1882-1885) dzisiaj Komisariatu Policji, dawniej pruski Urząd Celny

8da Marcinkowskiego II Kopia

Czytaj dalej Po fyrtlach Poznania 81 – Aleje Marcinkowskiego cd

Po fyrtlach Poznania 80 – Aleje Marcinkowskiego

Aleje Karola Marcinkowskiego  dalszy ciąg spaceru po wschodniej pierzei Alei,

Muzeum Narodowe

Muzeum Narodowego w Poznaniu  (Kaiser Friedrich Museums )
W 1894 roku władze pruskie powołały do życia pierwsze muzeum niemieckie – Provinzial Museum in Posen, od roku 1902 noszące nazwę Kaiser Friedrich Museum. Na potrzeby tego muzeum w latach 1900- 1903 zbudowano nową reprezentacyjną siedzibę, projektu Karla Hinckeldeyna, a od roku 1904 przeniesiono tu zbiory Kaiser Friedrich Museum. W tym miejscu, po dwudziestoletnim zdeponowaniu w National – Galerie, znalazła się też kolekcja malarstwa Atanazego Raczyńskiego.Kaiser Friedrich Museums 1912

Muzeum Narodowe w Poznaniu powstało z połączenia kilku historycznych kolekcji; najstarsza z nich, Muzeum Starożytności Polskich i Słowiańskich w Wielkim Księstwie Poznańskim powstało w 1857 roku przy Poznańskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk. W tym muzeum znalazły się darowizny Seweryna Mielżyńskiego dla PTPN oraz zakupione przez Mielżyńskiego zbiory Edwarda Rastawieckiego i Miłosławska kolekcja rodzinna Mielżyńskich przekazana w 1871r. dla PTPN, zbiory te nazwane zostały Muzeum im. Mielżyńskich i otwarte dla publiczności w 1882r…
W 1919 roku, po odzyskaniu niepodległości, Muzeum Cesarza Fryderyka III przemianowano na Muzeum Wielkopolskie, przejęto wówczas zbiory z Muzeum Mielżyńskich… Podczas wojny znowu Kaiser Friedrich Museum Posen. Wiele dzieł wywieziono w głąb Niemiec, reszty dokonały działania wojenne, zwłaszcza walki o Poznań w 1945 roku…, Po wojnie stopniowa odbudowa zbiorów, w 1950 Muzeum Wielkopolskie zostało przekształcone w Muzeum Narodowe w Poznaniu. Muzeum Narodowe w Poznaniu przechuje jedną z najbogatszych kolekcję sztuki w Polsce, która obejmuje m.in. zbiory Fundacji Raczyńskich i Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (zbiory Mielżyńskich).
Muzeum Narodowe w Poznaniu  – Al. Marcinkowskiego 9 – obecnie siedzibą oddziału są dwa, integralnie zespolone ze sobą gmachy: historyczny, wybudowany w roku 1904, oraz nowe skrzydło udostępnione dla zwiedzających w roku 2001. 

2 Muzeum Kopia

Czytaj dalej Po fyrtlach Poznania 80 – Aleje Marcinkowskiego

Po fyrtlach Poznania 79 – Aleje Marcinkowskiego

Aleje Karola Marcinkowskiego

0 Marcinkowskiego

Ulica od Świętego Marcina na południu do ul. Solnej na północy, reprezentacyjna ulica w centrum Poznania, przebiega przez Plac Wolności po jego wschodniej stronie .

Istniejący wcześniej trakt komunikacyjny został w latach 1794-1798 przekształcony w aleje. Zakrzewski pisze o początkach Alei …”.. Już przedtem przebiegła tędy droga, którą utrwalił Karol Alberti na swym obrazku. Okolica ta przedstawiała się u schyłku XVIII wieku bardzo malowniczo. Na pierwszym planie wysmukłe topole, promenada ograniczona lekkimi ogrodzeniami, nieco dalej niskie domki ze spadzistymi dachami, z boku łukiem przebiegający fragment południowo-zachodni sędziwych murów obronnych, dalej, widziany od tyłu i od zachodu, masywny korpus kościoła Franciszkanów, a daleko w głębi świątynia karmelitów…”.

Pozna _Al_Wilhelmowskie_Alberti

Mapka z „Przechadzek po mieście”  Mottego

stara mapa 2

Początkowo była to Wilhelmstrasse, najstarsza promenada publiczna na wzór berlińskiej Unter den Linden. Powstanie Alei wiąże się z założeniem tzw. nowego miasta projektu Davida Gilly’ego, które powstawało na zachód od murów Starego Miasta. Promenada około 650m długości, szeroka 30m, dwie jezdnie rozdzielone ścieżką spacerową, obsadzona czteroma rzędami topól i kasztanowcami. Zbigniew Zakrzewski tak pisze w książce „Ulicami mojego Poznania” o tym miejscu..” Rysunek wykonany w roku 1883 przez Juliusza Minutoliego pokazuje aleję w jej całej krasie i sielskości upiększoną dwoma rzędami topól i świeżo wzniesioną Biblioteką Raczyńskich…”.

Aleje_Marcinkowskiego_i_Biblioteka_Raczy skich_Minutoli

 

Czytaj dalej Po fyrtlach Poznania 79 – Aleje Marcinkowskiego