Archiwa tagu: ratusz

Spacerem po Kórniku – 3 – Zabytki Bnina

16 grudnia, 2015Bnin, Kórnikdawna pastorówką, Dawny szpital, Kościół p.w. Świętego Wojciecha, Kościół poewangelicki, Probostwo Bnin, ratusz, Rynek, SzkołaJan Kaczmarek

Zabytki Bnina
Bniński rynek – kwadrowy plac z piętnastowiecznym (1458 r.) układem urbanistycznym oraz XVIII- i XIX-wieczną zabudową. Rej. zabytków 655096 2199/A z 18.09.1990

Ratusz z Bninie z 1777 roku ufundowany przez Teofilę Szołdrską Potulicką. To barokowa, piętrowa budowla, przykryta mansardowym dachem z wysoką wieżą zakończoną iglicą, na której widnieje „Ogończyk” – herb rodu Działyńskich. Ratusz wpisany do rejestru zabytków 655101 – 907/Wlkp/A z 12.03.1930.

obecnie w ratuszu bnińskim mieści się Rada Miejska Kórnika, sala ślubów Urzędu Stanu Cywilnego i Izba Pamiątek regionalnych

Kościół p.w. Świętego Wojciecha w Bninie.

Zbudowany został w latach 1448 – 63 z fundacji Andrzeja z Bnina biskupa poznańskiego. Była to budowla gotycka, trzynawowa, murowana z dwuspadowym dachem krytym dachówką. W pierwszej połowie XVI wieku do wcześniejszej bryły dobudowano imponującą, ponad 52 m wieżę, zwieńczoną strzelistym dachem hełmowym oraz nietypowymi wieżyczkami na czterech rogach. Długość budynku wynosiła 33,5 m, wysokość 32 m, szerokość 11 m.

Liczne remonty i przebudowy spowodowały, że kościół zatracił swój pierwotny gotycki charakter, zwłaszcza wewnątrz. Największe zmiany zaszły podczas przebudowy w 1775 r., przeprowadzonej przez Teofilę Szołdrską Potulicką. Niezmienione pozostały tylko sklepienia kościoła. Architektonicznie kościół był kopią kościoła NMP z Ostrowa Tumskiego w Poznaniu.

W nocy 4 marca 1942 wieża kościoła się zawaliła niszcząc znaczną część budynku kościelnego.

Świątynia nie została odbudowana i tylko duży drewniany krzyż zaznacza dziś miejsce, gdzie stała. Do dziś zachował się przykościelny cmentarz z kilkoma nagrobkami i ogrodzenie wraz z bramą z połowy XVIII w. wykonanym na polecenie Teofili z Działyńskich. Reszta ocalałego wyposażenia znajduje się w dawnym kościele poewangelickim, gdzie siedzibę od 1945 roku znajduje teraz Kościół p.w. Świętego Wojciecha.

Brama w ogrodzeniu dawnego cmentarza przykościelnego

Probostwo Bnin

zbudowane w latach 1906-1908, po wschodniej stronie bnińskiego kościoła, blisko jeziora, w miejscu, gdzie stał stary chlew. Projekt budynku wykonał znany poznański architekt Roger Sławski. Bryła budynku przypomina mały pałac. Na parterze hol, kancelaria, biblioteka z salonem, jadalnia, pokój gościnny, sypialnia z łazienką, w piwnicy kuchnia z windą do jadalni. Podczas wojny od 1942 roku budynek zajęty na rzecz Bund Deutscher Mädel (sekcja żeńska Hitlerjugend). Po wojnie w latach 1945 -1966 mieściło się tu przedszkole . Jako zespół plebański – plebania i park plebański w spisie zabytków pod nr 886/Wlkp/A z 27.02.2013.

Kościół poewangelicki – od 1945 roku rzymsko-katolicki – parafialny pw. św. Wojciecha. Został zbudowany w latach 1826 – 1827 na miejscu kościoła z muru pruskiego, zbudowanego z fundacji Teofili Potulickiej w latach 1776 –1777.

Na wieżyczce kościoła znajduje się płaskorzeźba św. Wojciecha; na ścianie frontowej – Oko Opatrzności; nad drzwiami – głowa Chrystusa, nad boczną bramą rzeźba z dawnego zburzonego kościoła. Kościół jest budowlą halową na rzucie prostokąta z czworoboczną zakrystią od północy i nowszą kruchtą od zachodu.

Wpisany do rejestru zabytków nr 655098 911/Wlkp/A z 13.02.1970

Dawna pastorówka

Zbudowana w końcu XVIII wieku, przebudowana w 1836 roku. Jest budynkiem parterowym, murowanym, otynkowanym i z użytkowym poddaszem. W budynku jest wnętrze dwutraktowe z sienią na przestrzał. Pastorówka przykryta jest dachem mansardowym z naczółkami. Budynek wpisany do rejestru zabytków nr 655099 – 912/Wlkp/A z 13.02.1970

Dawny szpital w Bninie – zniszczony budynek szpitala, będący obiektem zabytkowym prawnie chronionym stoi przy ul. Armii Krajowej 23 Józef Łukaszewicz pisze, ze szpital w Bninie istniał już w 1639 r, spalił się w połowie XVIII w. istniejący budynek wybudowano 1805 r. Szpital był raczej ochronką dla ubogich. We wnęce przy głównym wejściu, po prawej stronie dostrzec możemy krucyfiks. Budynek wpisany do rejestrów zabytków 655103 – 909/Wlkp/A z 13.02.1970

Szkoła

O szkołach w Bninie wspomina się już przed 1727 roku. Pierwsze zapiski (w języku niemieckim) w kronice szkolnej pochodzą z 1873 roku i dotyczą początków miejscowego szkolnictwa. Budowę obecnego budynku rozpoczęto w latach 1901 – 1903 Z wydarzeń historycznych wspomnieć należy o strajku uczniów w 1906 – 1907 w obronie mowy polskiej i religii katolickiej. Dzisiaj to Szkoła Podstawowa nr 2 w Kórniku (Bninie) im. Teofili z Działyńskich Szołdrskiej-Potulickiej.

Zapraszam na spacer po Prowencie, kiedyś oddzielną miejscowością.

Po fyrtlach Poznania – 28 Stare Miasto – Ratusz cd

4 stycznia, 2014Ratusz, Stare Miastoattyka, Fasada ratusza, gmerki burmistrza, inskrypcje, pas medalionów, pieczątka J. B. di Quadro, profesor Jacek Wiesiołowski, ratusz, rzygaczeJan Kaczmarek

Ratusz poznański cd… trochę szczegółów

Attyka od strony wschodniej to trochę jak mur obronny, z trzema wieżami , symbolizuje niezależność miasta, występuje w herbie Poznania , attyka występuje także w herbach wielu miast.

Fasada ratusza skierowana jest na wschód, ku Warcie. Piękna trój kondygnacyjna, bogato zdobiona loggia, ze względów ideowych jaki estetycznych ważną rolę odgrywają przedstawienia malarskie. W attyce widać władców z dynastii jagiellońskiej ( zgodnie z przekazem z XVI wieku): Jadwiga, Władysław Jagiełło. Władysław Warneńczyk, Kazimierz Jagiellończyk, Jan Olbracht, Aleksander, Zygmunt Stary i Zygmunt August a pod wieżyczką środkową umieszczono kartusz z królewskimi inicjałami SAR (Stanislaus Augustus Rex)
Tematyka pierwotna malowideł pól bocznych parteru I i II piętra nie jest znana, w XVII zapełniono je malowidłami o tematyce religijnej, w czasach stanisławowskich zastąpiono kolejnymi wizerunkami królów i książąt polskich z dynastii Piastów, silnie związanych z Poznaniem : Mieszko I, Bolesław Chrobry, Przemysł I, Przemysł II; Władysław Łokietek i Kazimierz Wielki,

Czytaj dalej Po fyrtlach Poznania – 28 Stare Miasto – Ratusz cd →

Po fyrtlach Poznania 26 – Stare Miasto – Ratusz cd.

3 stycznia, 2014Ratusz, Stare MiastoBartel Wolf, koziołki, ratusz, rzygacze o wyglądzie głowy smoka, zegar na ratuszu, zegar słonecznyJan Kaczmarek

Ratusz – zegar i koziołki

Koziołki – jedna z atrakcji poznańskiego ratusza – w samo południe wychodzą ze środkowej wieżyczki i przez minutę trykają się rogami. Skąd wziął się pomysł umieszczenia koziołków nad zegarem, wyjaśnia legenda „O poznańskich koziołkach”.

Kiedy w 1551 roku rozbudowywano poznański ratusz, wykonanie zegara rajcy miejscy zlecili mistrzowi Bartłomiejowi. W dniu prezentacji wokół ratusza zgromadził się tłum mieszczan, zwłaszcza że uroczystość miał zaszczycić swoją obecnością sam wojewoda z małżonką. Z tej okazji urządzono ucztę, na której głównym daniem miał być udziec sarni. Niestety, podczas pieczenia udziec zsunął się z rożna w ogień. Zdesperowany mistrz kucharski Mikołaj posłał swego pomocnika Pietrka do rzeźni po nowe mięso na pieczeń. Po bezskutecznych poszukiwaniach chłopiec dotarł za mury miasta, gdzie na łąkach nad Wartą zauważył pasące się dwa malutkie, białe koziołki. Nie namyślając się długo, gdyż czas naglił, pognał je do ratusza. Jednak w kuchni, gdy tylko uwolniono je z postronka, sprytne koziołeczki wyrwały się kucharzom i pobiegły schodami wprost na ratuszową wieżę, a tam wyskoczyły na gzyms nad zegarem. Gdy pod ratuszem zjawił się wojewoda, oczom zebranych ukazał się niecodzienny widok. Oto na wieży zegarowej bodły się wesoło dwa małe, białe koziołki. Cała ta historia tak rozbawiła wojewodę, iż darował kuchcikowi kradzież, jednak mistrzowi Bartłomiejowi, na pamiątkę tego zdarzenia, polecił wzbogacić mechanizm zegara trykającymi się koziołkami.

A co stało się z prawdziwymi koziołkami z poznańskiego ratusza? Na szczęście nie trafiły na stół rajców miejskich i wojewody. Ściągnięto je z wieży i zwrócono dawnej właścicielce – ubogiej wdowie.

Czytaj dalej Po fyrtlach Poznania 26 – Stare Miasto – Ratusz cd. →

Po fyrtlach Poznania 24 – Początki Miasta cd.

1 stycznia, 2014Początki MiastaPrzemysł I, Przemysł II, ratuszJan Kaczmarek

Już miasto Poznań

Przemysł I wraz bratem Bolesławem Pobożnym czynią głównym lokatorem Poznania Tomasza z Gubina zobowiązując go do sprowadzenia osadników niemieckich i nadali mu wójtostwo dziedziczne,…

Po 4 latach od lokacji umiera główny darczyńca Przemysł I, Poznań się rozwija, napływają nowi osadnicy, tworzą się elity polityczne i handlowe, sądzenie wymaga utworzenia struktury sądowniczej… utworzona zostaje rada, którą początkowo powoływał wójt, po upadku wójtostwa, powoływał starosta.. Czytaj dalej Po fyrtlach Poznania 24 – Początki Miasta cd. →