Po fyrtlach Poznania 57– Stare Miasto – Plac Kolegiacki

10 (100%) głosów: 1

Plac Kolegiacki

0 Plac Kolegiacki Kol.Jez.

Plac Kolegiacki – dawniej Nowy Rynek – Plac na Starym Mieście. Łączy ul. Gołębią, Kozią, Ślusarską, Wietrzną i Za Bramką. Na miejscu jego stał wielki i świetny kościół farny pod wezwaniem św. Marii Magdaleny.

3b Mury - Kopia (2)

Historia

Historia tego miejsca wiąże się z wydzieleniem z obszaru miasta lokacyjnego terenu pod budowę kościoła Farnego. Początki głównej świątyni miasta pw. Św. Marii Magdaleny nie są jasne, 1263 roku kościół erygowany, budowa ukończona w 1388 roku. Był to potężna budowla trójnawowa, bazylikowa z wysoką wieżą od zachodu. Kościół zniszczony przez Szwedów, odbudowany, w roku 1780 spłonął, . Ruiny zostały rozebrane za sprawą władz Pruskich w 1802r.

1c Plac Kolegiacki Kopia

2b Plac Kolegiacki Kopia

Po rozbiórce ruin kolegiaty powstał plac, który nazwany przez Prusaków Neuer Markt ( Nowym Rynek). Cały teren zrównano z ziemią i wybudowano łazienki miejskie. Wschodnia, charakterystycznie zagięta, linia zabudowy placu odtwarza dawny przebieg murów miejskich, które zostały wykorzystane i zaadaptowane na ściany budynków mieszkalnych.

M. Motty w „Przechadzkach po mieście” tak opisuje dzisiejszy Plac Kolegiacki – Widzisz tutaj rozległy rynek, Nowym Rynkiem zwany. Cały ten przestwór i niemało miejsca wokół zajmował, za czasów Rzeczypospolitej, pierwszy kościół farny poznański z cmentarzem swoim, kościół ogromny, sięgający początkiem drugiej połowy trzynastego wieku, niegdyś pełen wspaniałych ółtarzy, pomników i bogactw. Rzadko który budynek przebywał tyle nieszczęść przez rabunki, pioruny, pożary, dźwigając się wielokrotnie z ruin, aż wreszcie uległ ostatecznej klęsce roku 1780 i rozpadł się w gruzy, które dopiero w pierwszych latach tego wieku usunięto i miejsce zrównano. (…) Ja z tej dawnej epoki widziałem tylko resztki fundamentów, czaszki i kości ludzkie, które się obficie znalazły, gdy tu czasem nieco głębiej kopano, za mej najdalszej był już rynek w tych rozmiarach jak go dzisiaj widzisz”.

2f Plac Kolegiacki Kopia

Wg Z. Zakrzewskiego „Od drugiej połowy XIII wieku teren ten zajmował potężny kościół gotycki pod wezwaniem św.Marii Magdaleny; po usunięciu jego ruin powstał w tym miejscu okrągły budynek łazienek miejskich”.

3 Plac Kolegiacki Kopia

Po 1918 roku plac urzędowo został nazwany Nowym Rynkiem, podczas II wojny używano niemieckiej nazwy Felix-Dahnplatz, po II wojnie nawiązano to do świątyni stojącej w tym miejscu przez stulecia i górującej nad miastem – Kolegiaty – do dzisiaj używa się nazwy Placem Kolegiackim.

Kilka obrazków Placu Kolegiackiego

8 056 Kopia

8 059 Kopia

W murach znajdowała się furta zwana Ciemną Bramką przejście na przedmieście Piaski, czasem zwana „Smrodliwa Bramka”. Nie bez przyczyny – powstały w okolicy bramki zaułek był stale brudny, a panujący tam zapach – paskudny, a różne typy można było tam można spotkać…

7d Plac Kolegiacki C B

pamiątka po tym miejscu to teraz ulica Za Bramką

09 003 Kopia

fragment zachodniej pierzei traktu stanowi dawne Kolegium Jezuickie,

09 001 Kopia

Na narożniku Ulicy Za Bramką i Wszystkich  Świętych – herb miasta Poznania

09 008

Wokół placu skupiły się budynki związane z kolegiatą.

Probostwo Farne, budynek stary, w obecnej formie powstał w latach 1753-1759 przez połączenie kilku kamienic, z ciekawą figurką, którego zobaczyć warto..

6b Plac Kolegiacki

09 013

Na narożniku probostwa figurka Matki Boskiej z Dzieciątkiem na półksiężycu z XVI wieku. Kiedyś stała na kamienicy przy ulicy Klasztornej nr 9, kiedy właścicielka domu otrzymała propozycję sprzedaży rzeźby do Norymbergi, odkupiono ją i umieszczono na obecnym miejscu.

 

09 015

09 015 Kopia

Kamienica nr 5 – teraz Hotel Kolegiacki, wzniesiona w latach 1802-03 dla kupca Gotthilfa Bergera. W kamienicy poprzez 20 lat, w mieszkaniu na drugim piętrze, mieszkała rodzina Mottych, w młodości mieszkał tu Marceli Motty (1818-1898) – autor słynnych „Przechadzek po mieście” znakomitego dzieła ukazującego Poznań i jego mieszkańców w XIX wieku, również znany jako nauczyciel, tłumacz, felietonista i pamiętnikarz, a także patron Koła Przewodników PTTK w Poznaniu (na ścianie kamienicy tablica pamiątkowa…)

6 Plac Kolegiacki Kopia

na ścianie kamienicy tablica pamiątkowa

6a Plac Kolegiacki

Ośrodek zdrowia – awangardowy budynek modernistyczny zbudowany w okresie międzywojennym. Budynek zbudowany w latach 1936 – 1937 z dużą troską o ingerowanie w zabytkową substancję okolicznych budynków , projekt Jerzego Tuszowskiego. Oprócz poradni lekarskich w budynku znalazły się: łaźnia miejska, kuchnia mleczna dla ludności i mieszkania służbowe dla lekarzy. Nie zachował się maszt okrętowy wieńczący całość, a także zniknęły poziome żłobkowanie między oknami w części obłej. Budynek do dziś pełni funkcje ochrony zdrowia.

3f Plac Kolegiacki Kopia

3b Plac Kolegiacki Kopia

Na zakończeniu spaceru po Placu Kolegiackim spotykamy się z koziołkami. Pomnik dwóch trykających się koziołków – stoi na Placu Kolegiackim, w pobliżu głównego wejścia do Urzędu Miejskiego, czyli dawnego kolegium jezuickiego, niedaleko Fary. Pomnik nawiązuje do jednego z symboli Poznania – koziołków z wieży ratuszowej. Autor projektu, Robert Sobociński, gdy jeszcze był mały, żałował, że Koziołki na ratuszu są zbyt wysoko i przez to są nieosiągalne. Postanowił zmaterializować swoje dziecięce marzenie „sprowadzenia ich na ziemię”. Dzięki stojącym od 2002 roku figurkom najmłodsi mają dużą uciechę. Dzieci i ich rodzice oraz przyjeżdżający do Poznania wycieczkowicze chętnie robią sobie z nimi zdjęcia. Czasem koziołki są przebierane np. za koziołkami mikołajkowe, i dosiadane wierzchem.

7c Plac Kolegiacki Kopia

Dzisiaj w stroju Mikołajkowym

7a Plac Kolegiacki Kopia

 

7b Plac Kolegiacki Kopia

Tyle spaceru na dzisiaj, zapraszam na następny spacer, chyba po miejskich murach średniowiecznych….

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.